اگر متعدد باشد به تحصيل وسط ديگرى هم منتقل مىشود و به مطلوب خود ظفر مىيابد . چنين است كار اين طبيعت انديشه‌اى كه بشر بسبب آن از ديگر جانوران متمايز است . سپس بايد دانست كه صناعت منطق كيفيت عمل فكر را نشان ميدهد و آن را وصف مىكند تا درستى آن از خطا معلوم شود ، زيرا هر چند صواب ذاتى آن مىباشد ولى گاهى هم بندرت براى آن خطا روى ميدهد و اين خطا يا بسبب تصور دو طرف قضيه بر صورتى بجز صورت اصلى آنها پديد مىآيد و يا بسبب اشتباه در اشكال در نظم قضايا و ترتيب آنها براى نتيجه دادن روى ميدهد و در اين گونه موارد براى رهائى از ورطهء اين فساد ، اگر پيشامد كند ، از منطق استفاده مىشود ، بنابر اين منطق امرى صناعى و راننده بسوى طبيعت فكرى است و بر صورت عمل آن منطبق مىباشد و از اين رو كه امرى صناعى است غالبا از آن بىنياز ميشوند و به همين سبب مىبينيم كه بسيارى از بزرگان صاحبنظر بىآنكه به صناعت منطق آشنا باشند بر مقاصد علمى دست مىيابند بويژه هنگامى كه از روى صدق نيت و اتكا برحمت خدا بدانش گرايند چه اين امر بزرگترين ياريگر آنان مىباشد . اين است كه بر حسب طبيعت فكرى استوار خود راه دانش را مىسپرند و بطور طبيعى روش آنان به حصول وسط و آگاهى بر مطلوب منتهى مىشود همچنانكه خدا آن را بر اين طبيعت بسرشته است . آنگاه بايد دانست كه گذشته از اين امر صناعى معروف به منطق براى آموختن ، مقدمهء ديگرى نيز ضرورت دارد و آن عبارت از شناختن الفاظ و دلالت آنها بر معانى ذهنى است كه بسبب خواندن رسوم نوشتنى و تلفظ بنطق در هنگام مكالمه بر ذهن وارد ميشوند پس تو اى دانشجو ! ناچار بايد از كليهء « مراحل » اين پرده‌ها بگذرى و به انديشهء مطلوب خود برسى . بنابر اين نخست بايد به دلالت رسوم و اشكال نوشتنى بر الفاظ گفتنى آشنا شوى و اين سهل‌ترين مرحله‌هاست