ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

1059

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

قرآن بر همين شيوه چنان كه مسلمهء مجريطى در « الغايه » اين روش را به كار برده است . و آنچه ظاهر كيفيت كتاب « انماط » ( بونى ) نشان ميدهد وى هم اين شيوه را در نظر گرفته است ، زيرا اگر كسى كتاب « انماط » را مورد بررسى قرار دهد و دعاهائى را كه در آن مندرج است مشاهده كند و تقسيم آنها را بر ساعات ستارگان هفتگانه در نگرد و سپس كتاب الغايه را بخواند و قيام‌هاى ستارگان را مورد مطالعه قرار دهد يعنى دعاهائى را كه بهر ستاره‌اى اختصاص دارد و آنها را قيام‌هاى ستارگان مينامند بعبارت ديگر دعا و مناجاتى كه بدان براى منظور خود قيام مىكند . آن وقت بدين ادعا گواهى خواهد داد . « مطابقت ميان دو كتاب الغايه و انماط » و اين مطابقت را خواه در ماده و اصول مطالب او و خواه در تناسبى كه در اصل ابداع و برزخ [ 1 ] علم وجود دارد ميتوان بدست آورد و به تمام نكاتى كه ما تذكر داديم حكم كرد . و هر دانشى را كه شرع حرام كرده نميتوان منكر ثبوت آن شد ، زيرا ثابت شده است كه جادوگرى و سحر واقعيت دارد با آنكه حرام مىباشد ، ولى ما را بس است همان دانشهائى كه خدا آنها را بما آموخته است . و بجز اندك از دانش اعطا نشديد . [ 2 ] [ ( تحقيق و نكته ) [ 3 ] چنان كه ثابت شد سيميا نوعى سحر و جادوگرى است كه از راه رياضتهاى شرعى حاصل مىشود ، چه در صفحات پيش يادآور شديم كه تصرف در عالم هستى براى دو گونه از اصناف بشر روى ميدهد و آنها عبارتند از پيامبران و تصرف ايشان بقوهء خدائيست كه ايزد آنان را فطرة بر آن آفريده است و گروه ديگر ساحرانند و تصرف آنان بقوه‌اى نفسانى است كه بر آن سرشته شده‌اند . و گاهى هم براى اوليا تصرفى دست ميدهد و اكتساب آن بسبب مجموعهء عقايد ايمانيست كه از نتايج تجريد است ، ولى آنها قصد تحصيل آن را ندارند ، بلكه

--> [ 1 - ) ] در همهء نسخه‌ها چنين است . دسلان و مترجم ترك نيز به همين صورت ترجمه كرده‌اند . [ 2 - ) ] وَ ما أُوتِيتُمْ من الْعِلْمِ إِلّا قَلِيلًا 17 : 85 . س : 17 ( الإسراء ) : 87 [ 3 - ) ] اين فصل در چاپهاى مصر و بيروت نيست و از چاپ پاريس ( از ص 144 تا ص 147 ) ترجمه و با نسخهء خطى « ينى جامع » مقابله شد .