بناى ابن زبير و حجاج ) منافى گفتار فقيهان در امر طواف كنندگان است ، چه بر حسب نظر آنان طواف كنندگان بايد از خم شدن بر شادروانى كه از پايين روى پايهء ديوارها دور مىزند احتراز كنند تا در نتيجه طواف ايشان در داخل خانهء كعبه انجام نيابد ، چه قسمتى از ديوار كه همان جايگاه شادروان است بر روى پايهء اصلى بنا نشده است . همچنين فقيهان دربارهء بوسيدن حجر الاسود گفته‌اند كه طواف كننده ناچار است به بوسيدن رجوع كند تا راست ايستاده است تا مبادا قسمتى از طواف او در داخل خانهء كعبه انجام يابد . و در اين صورت اگر كليهء ديوارها را ابن الزبير بنا كرده و بر اساس بناى ابراهيم است ، چگونه اين كيفيتى كه فقيهان گفته‌اند روى ميدهد . و براى رهايى از اين اشكال ناچار بايد يكى از اين دو نظر را بپذيريم : نخست آنكه بگوييم حجاج كليهء بنا را خراب كرده و آن را از نو بنيان نهاده است و اين نظر را گروهى نقل كرده‌اند ، ولى مشاهده و عيان خلاف اين را ثابت مىكند ، چه اتصال ميان دو بنا و جدايى يكى از دو ديوار در قسمت بالاى آنها از ديگرى به چشم نمودار است و از لحاظ صنعت بنايى درست اين عقيده را رد مىكند . و يا اينكه بگوييم ابن الزبير از تمام جهات بنا را بر اساس ابراهيم بنا نكرده بلكه فقط اين امر را در قسمت حجر انجام داده است و بنابر اين بناى امروزى با اينكه همان ساختمان ابن الزبير است بر پايه‌هاى ابراهيم بنيان نهاده نشده است و اين هم بعيد است . و راه فرارى از دو نظر مزبور نيست و خداى تعالى داناتر است . سپس بايد دانست كه حياط خانهء كعبه يا مسجد سابقا فضائى براى طواف - كنندگان بود و در روزگار پيامبر ، ص ، و ابو بكر ديوارى نداشت ليكن بعدها ازدحام مردم در آن فزونى يافت از اين رو عمر ، رض . چند خانه خريد و آنها را خراب كرد و بر فضاى مسجد افزود و در پيرامون آنها ديوارى كشيد كه از قامت يك انسان كوتاهتر بود و عثمان و پس از وى ابن الزبير و آنگاه وليد بن عبد الملك نيز هر يك