ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
859
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
باب ششم از كتاب نخستين [ 1 ] در دانشها و گونههاى آنها و چگونگى آموزش و شيوهها [ و ديگر گونهها ] [ 2 ] ى آن و احوالى كه از همهء اينها عارض مىشود و آن را مقدمه و ملحقاتى است مقدمه [ 3 ] در انديشهء انسانى كه بشر بدان از ديگر جانوران باز شناخته مىشود و به نيروى آن معاش خود را از راه همكارى و تعاون با همنوعان خويش بدست مىآورد و به يارى آن دربارهء معبود خويش و آنچه پيامبران از نزد او آوردهاند رهبرى مىشود از اين رو همهء جانوران مسخر فرمان او شدهاند و خداوند از توانائى خويش به وى ارزانى داشته و او را بدين نيرو بر بسيارى از آفريدگان خويش برترى داده است . فصل در انديشهء انسانى بايد دانست كه خدا ، سبحانه و تعالى ، بشر را از ديگر جانوران به انديشه متمايز ساخته و اين انديشه را مبدأ كمال و نهايت فضيلت و شرف او بر كائنات قرار داده است ، زيرا ادراك يا شعورى كه بوسيلهء آن موجود درك كننده ذاتا چيزهايى بيرون از ذات خويش دريابد ، تنها از ميان ديگر كائنات و موجودات بجانوران اختصاص
--> [ 1 - ) ] در « ينى » آغاز فصل چنين است : بسم الله الرحمن الرحيم - صلى الله على سيدنا محمد و آله - فصل ششم . فصل : در انديشهء انسانى . در « ينى » نيست . [ 2 - ) ] چاپ ك و ب . [ 3 - ) ] از اينجا تا آخر فصل : « در اينكه انسان ذاتا جاهل و از راه كسب عالم است » كه مجموعا شش فصل است از چاپ پاريس ( از صفحهء 353 تا صفحهء 376 ) ترجمه شد ، زيرا فصول مزبور در چاپهاى مصر و بيروت نيست .