ميآورند كامل‌تر و راسخ‌تر از ملكه‌ايست كه از راه خبر حاصل مىشود [ 1 ] . و مهارت شاگرد در هنر و حصول ملكهء آن براى وى به ميزان نيكوئى آموزش و ملكهء آموزگار وابستگى دارد . سپس بايد دانست كه صنايع بر دو گونه است : بسيط و مركب . بسيط ويژهء نيازمنديهاى ضرورى است و مركب به امور تفننى و مرحلهء كمال زندگى اختصاص دارد و بسيط از لحاظ تعليم مقدم بر مركب است ، زيرا از يكسو ساده است و از سوى ديگر به ضروريات زندگى اختصاص دارد كه مردم به فرا گرفتن آن بيشتر اهتمام ميورزند و از اين رو از لحاظ تعليم در مرحلهء نخستين قرار دارد و به همين سبب هم تعليم آن ناقص است و پيوسته انديشهء انسان انواع گوناگون و اقسام مركب آن را استنباط و كشف مىكند و آنها را اندك اندك و بتدريج از مرحلهء قوه بفعل مىرساند تا سرانجام تكميل ميشوند ، و پديد آوردن صنايع ( گوناگون بسيط و مركب ) هيچگاه يكباره حاصل نمىشود ، بلكه در طى روزگارهاى دراز و نسل‌هاى پياپى حاصل ميگردد ، زيرا رسيدن اشياء و بويژه امور هنرى از مرحلهء قوه به فعل يكباره حاصل نميشود و ناچار مدت مىخواهد . و از اين رو مىبينيم كه صنايع در شهرهاى كوچك ناقص است و بجز انواع بسيط آنها در اين گونه بلاد يافت نميشود ، ولى هنگامى كه تمدن اهالى آنها فزونى يابد و توسعهء ثروت و امور تجملى آنان را بصنايع گوناگون نيازمند كند ، آن وقت صنايع از مرحلهء قوه به فعل ميرسد ، و خدا داناتر است . [ و نيز صنايع از نظر ديگر بدينسان تقسيم مىشود : صنايعى كه به امر معاش انسان خواه ضرورى يا غير ضرورى اختصاص دارد . و صنايع مخصوص به انديشه‌هائى كه خاصيت انسانى است مانند دانشها و هنرها و سياست .

--> [ 1 - ) ] نظر مؤلف در اينجا كاملا موافق نظريهء دانشمندان جديد آموزش و پرورش است كه شيوهء حسى و عملى را بر شيوهء نظرى ترجيح مىدهند .