مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )
595
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )
گويند شمارهء لشكر پادشاه چهار هزار سپاهى جيرهخوار است ، از سواره و پياده ، و نام شهرى كه پادشاه در آن اقامت دارد خمدان است و بيشتر چينيان صورتهاى گرد دارند با بينى پهن و رنگ گندمگون و موهاى خرمايى و عموما لباسشان حرير و ديباج و جامههاى پوست است و شيوهء ايشان در دوختن جامهها گشادى آستينها و درازى دامنهاست و ايشان به منقش كردن منازل و افزونى فرشها و ظروف مباهات مىكنند و بيشتر زمينهاى ايشان دور از آب است و باران ايشان را آبيارى مىكند و آيين ايشان سمنيه و ثنويّه و بتپرستى است . گويند در شمال چين بلاد يأجوج و مأجوج است و در مغرب آن ترك و تبت و هند و در مشرق ايشان مردمى هستند كه در گودالهايى زير زمين زندگى مىكنند به علت بسيارى گرماى خورشيد و جز خدا هيچ كس نمىداند كه در جنوب ايشان چيست ؟ در كتاب مسالك و ممالك آمده است كه در مشرق چين شهرى است كه هيچ كس به درون آن نمىرود كه از آن بيرون رود ، چرا كه هوايى بسيار خوش دارد و زمينى بسيار روشن و دلكش و مردمى نيك رفتار . فرش ايشان حرير و ديباج است و ظرفهاشان زرين و چنين و چنان . و خداى داناتر است . اما هند هم سرد است و هم گرم . اول آن كشمير است و چهل و پنج شهر است ، هر شهرى مشتمل بر حدودى است و مدينههايى . هر شهرى داراى سواد و دهكدههايى است . قسمتى از آن كوهها و شعاب و مفازههاست و همه اينها ويژهء پادشاه است و مردمان كشاورزان و كارگزاران اوىاند . و گويند در اين ملك خمّاران را شصت هزار كنيز شرابدار است و گماردگانى كه وظيفهء ايشان است كه هر گاه پادشاه بخواهد چوگان بازى كند ، ميدان را پاكيزه كنند و آب بپاشند . [ 1 ] دين ايشان برهميه است و زىّ ايشان دراز كردن مويها . بيشتر ايشان سفيدند ، چرا كه هواى آنجا سرد است و در ميان ايشان ستارهشناسى و پزشكى و شعبده و جادوگرى رواج دارد . گويند در مشرق كشمير ، ختن و تبت و چين است و در جنوب آن مملكت كور و شمال آن بلور لوب و وخان است و غرب آن كابل و غزنه . و ايشان داراى رودخانهها و چشمهها و كاريزها و چاههااند و اصناف چارپايان و پرندگان و انواع غذاها و ميوهها .
--> [ 1 ] عين عبارت اين است : « و فى الملك للخمّارين ستون الف جارية حانيّه و موظف عليهم ( كذا ! ) ان يكنسوا الميدان . . . » كه گويا افتادگى دارد .