است . و در تاريخ آمده كه مجموع آنچه بابك كشته دويست و پنجاه و پنج هزار و پانصد انسان بوده و خداى داناتر است . معتصم افشين را براى مقابله با بابك نامزد كرد و تمام جبال را به نام او كرد و براى او ، در هر روزى كه سوار مىشد ، ده هزار درهم صله تعيين كرد و در هر روز كه سوار نمىشد پنج هزار ، علاوه بر ارزاق و نزلها و ياريها و علاوه بر آنچه از كاردارى جبال براى او مىرسيد و به هنگام بيرون رفتن او را هزار هزار درهم جايزه داد . افشين سالى با بابك مقاومت كرد و بابك از دست او چندين بار گريزان شد . بابك در بازگشت به بذ - كه شهرى است استوار - پناهنده شد . چون روزگارش به سر رسيده بود و كار بر او تنگ شده بود با خانواده و فرزندانش به ارمينيه گريخت [ 1 ] ، با لباس بازرگانان . سهل بن سنباط نصرانى ، يكى از بطريقهاى ارمينيه او را شناخت و بابك به اسارت وى درآمد . خواست تا مال بسيارى فديهء خويش كند ، اما او نپذيرفت و بعد از آنكه در برابر او با مادر و خواهر و همسر وى مرتكب عمل فحشا شد - و اين شيوهء ملعون بود با هر كس كه با حرمش اسير مىگرفت - بابك را گرفت و نزد افشين فرستاد . معتصم دو هزار هزار براى كسى كه بابك را زنده بياورد و هزار هزار براى كسى كه سرش را بياورد جايزه تعيين كرده بود . براى سهل بن سنباط دو هزار هزار فرستاد و كارگزارى آن ناحيت را جايزهء او كرد . افشين بابك را نزد معتصم برد . معتصم در سرّ من رأى بود . فرمان داد تا دستها و پاهايش را بريدند و به دار آويختند ، در سال بيست و سه بعضى معتقدند كه بابك نفرين شده ، هنگامى كه دستش را بريدند خون بر صورتش ماليد و خنديد و چنان مىنمود كه وى از بريدن دستها رنج نمىبرد و روانش از اين كار هيچ گونه احساسى نمىكند . و اين يكى از گشايشهاى بزرگ در اسلام بود . روزى كه او را گرفتند عيد مسلمانان بود و روز آدينه چهاردهم رمضان سال دويست و بيست و سه بود . معتصم پايگاه افشين را بالا برد و او را تاج بخشيد و دو وشاح كه رشته‌هاى مرواريد و گوهر داشت به دو پوشانيد و دو ياره در دست او كرد [ 2 ] و بيست هزار هزار درهم به دو صله داد . و فرمان داد تا شاعران به ستايش او بپردازند و صلهء ايشان را خود پرداخت . از جمله شعرها كه سرودند يكى اين است : هر مجد و عظمتى فروتر است از آنچه خاندان كاوس را بحاصل شده است /

--> [ 1 ] رك : مروج الذهب ، ج 4 ، ص 55 . [ 2 ] تفصيل اين خلعتها و تشريفات در مروج الذهب ، ج 4 ، ص 57 آمده است .