مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

504

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

سال بوده است و يكى از شاعران [ ايرانى ] [ 1 ] در اين باره گفته است : كشور خويش را ، به مانند گوشتى بر روى خوان گوشت ، بخش كرديم / شام و روم تا مغرب خورشيد را به سلم ، جوان برومند ، داديم / و سرزمين ترك را به طوج داديم همچنين سرزمين چين را / و فارس را به ايرج داديم ، و نعمتها را دريافتيم [ 2 ] [ منوچهر ] آنگاه منوچهر بن منشخور ، دهمين فرزند ايرج كه همروزگار موسى ( ع ) بود به شهريارى رسيد . بعضى پنداشته‌اند كه موسى در زمان وى بر مصر مبعوث شده . ايرانيان مىگويند كه دوران پادشاهى وى صد و بيست سال بوده است ، و افراسياب تركى كه از نژاد طوج بود به خونخواهى پدرش برخاست و سالها او را در محاصره گرفت . آنگاه توافق كردند كه افراسياب به اندازهء يك تير پرتاب از مملكتش به دو بدهد . پس مردى را به نام آرش گفتند تا تيرى بيفكند و او مردى نيرومند و چالاك بود . آرش بر كمان خويشتن تكيه زد و و آن را تا نهايت كشيد و تيرى از طبرستان پرتاب كرد كه در بالاى طخارستان فرود آمد و آرش بر جاى خويشتن بمرد . و در اين باره اختلاف دارند ، گمان كرده‌اند كه خداى تعالى بادى فرستاد كه تير را ربود و به جايى كه افتاد ، افكند . بعضى چنين پنداشته‌اند كه خداى تعالى فرشته‌اى را فرستاد تا تير را برگرفت و در آنجا كه فرود آمد ، نهاد . خداى بهتر داناست كه اگر نبوت و پيامبرى در ميان نباشد معنى اين داستان اين خواهد بود كه آن دو به تيراندازى پرداختند و برترى براى كسى بود كه بر طبرستان تا طخارستان چيره شود . البته در صورتى كه داستان صحت داشته باشد و خداى داناتر است و درست حكم‌تر . [ افراسياب ] آنگاه افراسياب تركى پادشاه شد و به تباهى و ويرانى شهرها و پر كردن رودخانه‌ها پرداخت . بعضى گفته‌اند كه گروهى به فرمانروايى رسيدند كه مىكوشيدند همهء مردم نابود

--> [ 1 ] ايرانى ، در حاشيه افزوده شده است . متن چنين است : « و فيه يقول بعض الشعراء » و در حاشيه افزوده شده است : « من شعراء الفرس » . [ 2 ] با اختلافاتى رجوع شود به آثار الباقيهء ابو ريحان بيرونى ، چاپ اروپا ، ص 102 .