1 ) ابو العباس سامرى مؤلف با ابو العباس سامرى ، به تصريح خودش ديدار داشته است و مىگويد : در مرو اين شعر را از براى ابو العباس سامرى قرائت كردم و او معتقد بود كه خداى تعالى مؤمن را مؤمن و كافر را كافر آفريده است . ترجمهء شعرى كه مؤلف خطاب به او قرائت كرده است ، اين است : بر مرد جبرى كه به سرنوشت بد راضى است پس گردنى بزن چون گويد كه چرا مىزنى ، بگو : در سرنوشت چنين بوده است . [ 1 ] و او در پاسخ مؤلف اين شعر را خوانده است : آرى پروردگار ما جبّار است و جبر كار اوست و آفريدهء مجبور ، در حشر ، با او ديدار خواهد كرد . و اين ابو العباس سامرى به گفتهء سمعانى در انساب [ 2 ] همان ابو العباس محمد بن احمد بن هارون دقاق سامرى است از مردم سامراء كه از محمد بن عبد الله المخرمى سماع حديث كرده است . 2 ) احمد بن محمد بن حجّاج سجزى يكى ديگر از مشايخ حديث مؤلف احمد بن محمد بن حجّاج معروف به سجزى است كه در شيرجان با مؤلف ديدار داشته است و اين ديدار در سال 325 بوده است : « و قد حدّثنى احمد بن محمد بن الحجّاج المعروف بالسجزى بالشيرجان سنة خمس و عشرين و ثلاثمائة ، قال : حدّثنا محمّد بن احمد بن راشد الاصفهانىّ ، حدّثنى يونس بن عبد الله . » [ 3 ] و بدين گونه زنجيرهء مشايخ اين سجزى را نيز مىتوان باز شناخت . 3 ) خيثمة بن سليمان طرابلسى ( 255 - 343 ) يكى از كسانى كه مؤلف در طرابلس با او ديدار داشته و از وى سماع حديث كرده است خيثمة بن سليمان طرابلسى است . [ 4 ] اين ديدار بايد قبل از 343 باشد ، زيرا در اين تاريخ خيثمة درگذشته است . ابن حجر دربارهء اين خيثمة مىگويد : « عبد العزيز كتانى گفته است كه وى مردى موثق بوده است و از اهل عبادت ، جز اينكه وى متّهم به تشيّع بوده است . » ابن حجر عمر او را 106 سال نقل كرده است و مىگويد : از تصنيفات اوست كتاب « فضائل الصحابه » . گويا به دليل همين كتاب هم

--> [ 1 ] همان جا ، ج 5 ، ص 147 . [ 2 ] الانساب ، سمعانى ، چاپ عكسى ، 287 ، و چاپ حيدرآباد ، ج 7 ، ص 29 . [ 3 ] البدء ، ج 2 ، ص 181 . [ 4 ] همان جا ، ج 2 ، ص 105 .