همچنان خوش و شادان باقى مىماند و اگر تبهكار باشد ، در زمين سرگشته خواهد ماند و سرگردان و تا نشأهء قيامت ، بر گرد گور صاحب خويش مىگردد . » و اين سخنى است استوار و انديشه‌اى صواب و بدان مىماند كه از مشكوة نبوت و وحى باشد ، زيرا به سخن ربّانيان نزديك است . و خداى داناتر است . در ياد كرد سخن ايشان در حواس افلاطن گويد : « حواسّ عبارتند از اشتراك نفس و بدن در ادراك چيزى كه در خارج بدن است . نيرو از آن نفس است و آلت از آن بدن . » [ 1 ] و اختلاف كرده‌اند در بينايى كه ديدن چگونه است . بعضى برآنند كه شعاعى از چشم خارج مىشود و در ديدنيها منبسط مىشود ، مثل دستى كه چيزى را در بيرون بدن لمس مىكند . و منجرّ به نيروى بينايى مىگردد . و افلاطن ، ديدن را نتيجهء اجتماع نور مىداند و مىگويد : « ديدن نتيجهء اشتراك نور بينايى و نور هوايى است و سيلان آن ، در نور هوايى ، از طريق مجانستى است كه ميان آنها وجود دارد ، نورى كه از اجسام مىتابد ، به خاطر سيلان و سرعت استحاله‌اش ، در هوا منبسط مىشود و با نور آتشى بينايى ، برخورد مىكند » . و اختلاف كرده‌اند در شنيدن . بعضى برآنند كه شنيدن ، به وسيلهء آن خلئى است كه در داخل گوش وجود دارد . و بعضى از ايشان برآنند كه هوا ، به شكل صنوبرى ( صورة الصنوبره ) وارد گوش مىشود و با آن برخورد مىكند . و افلاطن بر آن است كه هواى درون سر با هواى بيرون تصادم مىكند ، پس متوجه عضو رئيس مىگردد و حس شنوايى از آن بحاصل مىشود .

--> [ 1 ] يا مؤلف ما در اينجا اشتباه كرده يا كاتب نسخه ، زيرا اين عبارت گفتهء افلاطن نيست ، بلكه بنابر متن الآراء الطبيعيه ، ص 162 ، سخن اصحاب افيقرس ( اپيكور ) است . « و امّا اصحاب افيقرس فيرون انّ الحواس اشتراك النفس و البدن فى ادراك الاشياء التى من خارج و انّ القوّة للنفس و الآلة للبدن . » و همين اشتباه كاتب ، يا مؤلف ما ، سبب شده است كه عبد الرحمن بدوى هم مرتكب اشتباه شده و اين بند را مجددا به عين عبارت به نام افلاطن ، چند سطر بعد ، وارد متن كرده و نوشته « اين قسمت را ما از كتاب البدء و التاريخ ، ( ج 2 ، ص 130 ، س 7 - 10 ) افزوديم و بقيهء آن از اصل يونانى است » و منظور او از « بقيه » اين عبارت است : « و كلاهما يدرك الشىء الذى من خارج عن طريق الفنطاسيا اى الخيال . » در صورتى كه در متن الآراء ، مترجم قديم كتاب يعنى قسطا بن لوقا اين جمله را در ذيل عبارت منقول از اصحاب ابيقرس بدين گونه خود آورده است : و ان جميعهما بالتخييل يدركان الاشياء الخارجة . »