تا شب را از روز جدا كنند و نشانه‌هايى باشند از براى روزها و ماه‌ها و سالها . پس شد دو روشنى . خرد و كلان . روشنى كلان از براى سلطان روز و روشنى خرد و ستارگان از براى سلطان شب . پس خداى آن را زيبا يافت . و گفت خداى كه به جنبش درآورد آب هر نفس زنده‌اى را و پرواز كنند پرندگان در جوف آسمانه . و خداى تعالى ثعبانهاى [ 1 ] بزرگ بيافريد و آب را به جنبش درآورد . هر نفس زنده‌اى از براى جنس خويش و هر پرنده‌اى از براى جنس خود . پس خداى آن را زيبا يافت ، پس گفت : بباليد و افزون شويد و پر كنيد زمين را . و خداى تعالى گفت : بيافرينيم بشرى همچون صورت ما و شبيه ما و مثال ما تا بر مرغ هوا و ماهى دريا و جانوران زمين فرمانروا باشد . پس آدم را بر صورت و مثال و شبيه خويش آفريد . اما ايرانيان ( فرس ) ، ايشان از دانشمندان و موبدان خويش حكايت مىكنند كه خداى در سيصد و شصت و پنج روز بيافريد و آن را بر ازمنهء گاه انبار دين ماه ، نهاد . و نخستين چيزى كه خداى بيافريد آسمان بود در چهل و پنج روز و آن گاه انبار [ دى ] ماه بود و آب را در شصت روز بيافريد و آن گاه انبار ارديبهشت ماه بود و گياه را در سى روز بيافريد و آن گاه انبار آبان ماه بود . اين است عقيدهء عامهء كسانى كه از اهل زمين مىشناسيم و به حدوث جهان عقيده دارند . و راست‌تر از همه چيزى است كه كتب خداى تعالى دربارهء آن سخن گفته‌اند يا پيامبران آورده‌اند ، چرا كه آفرينش را هيچ كس شاهد نبوده تا از آن خبر دهد . عقل نيز ، كيفيت آن را ، ايجاب نمىكند ، ديگر اينكه روايات هيچ بابى به اندازهء اين باب جايگاه افزايش و آميختگى ، و بيش از اين باب ، آشفته و مضطرب نيست . خداى تعالى گويد : « بيافريد آسمانها را . » ( 6 : 1 ) و در اين آيه و موارد بسيارى از كتاب خويش ، آفرينش آسمان را مقدم بر زمين داشته است و سپس گويد : « اى شما كافر مىشويد بدان خداى كه بيافريد اين زمين را در دو روز و مىگوييد او را همتايان . » ( 41 : 9 ) تا پايان آيه و تا آنجا كه گويد : « پس قصد كرد به آفرينش آسمان و آن دودى بود . » ( 41 : 11 ) و گويد : « اى شما سخت‌تريد به آفرينش يا آسمان كه برداشت و برافراشت آن را و بلند برآورد كار آن را و تمام كرد آن را » . ( 79 : 28 ) تا آنجا كه گويد : « و زمين را از پس آن باز كشيد . » ( 79 : 28 ) پس خبر داد كه آفرينش آسمان قبل از آفرينش زمين بود و گسترش زمين ، قبل از مساوى داشتن آسمان و آنچه در آن است ، آن گونه كه ابن اسحاق روايت كرده است .

--> [ 1 ] در متن : ثمانين ( هشتاد ) و ما آن را تصحيف ثعابين ( جمع ثعبان : اژدها ) دانستيم .