مىگوييم و توفيق از سوى خداوند است و از سوى آن كس كه استوارى و نگاهداشت از جانب اوست . شناخت اين فصل از سودمندترين ابزارهاى شناخت حق است و مايهء بازشناسى ميان حق و چيزهايى است كه با حق درستيزند . هيچ كس را از مطالعهء اين فصل ، و از آگاه شدن بر آن ، بىنيازى نيست ، تا راستى را از سوى خويش و از غير خود دريابد ، چرا كه گاه از انديشه و خيالپردازى و از اوهام بيهوده و از يادهاى پست چيزهايى حاصل مىشود كه حق را با باطل مىآميزد و شكل و گمان در آنها غلبه مىكند و چيزى نيست تا آنها را از يك ديگر بازشناسد و بر درستى صحيح و نادرستى باطل دلالت كند ، مگر نظر . و به وسيلهء نظر است كه سؤال بيهوده از سؤال لازم و پاسخ بيدادگرانه از پاسخ عادلانه شناخته مىگردد . و ما اينك به ياد كرد اندكى از مطالب مهمى كه قصد آوردن آنها را داريم مىپردازيم تا براى بيننده آمادگى باشد و براى مناظره‌گر نيرويى و سپس به خواست خدا ، تفصيل آنها را در كتابى كه در اين باره بنياد نهاده‌ايم و « كتاب العلم و التعليم » نام دارد ، جستجو خواهد كرد و نگاهداشت و توفيق از سوى خداوند است . اينك مىگوييم : علم ، اعتقاد به شىء است به همان گونه كه آن شىء هست اگر محسوس است به حسّ و اگر معقول است به عقل ، از اين روى اصل آنچه دانشها بدان باز مىگردد ، حس و عقل است و هر چه را از رهگذر اين دو حكم به اثبات آن كرديم ثابت