روى مىدهد و ياد كرد بادها و ابرها و بارشها و رعد و برق و جز آن از قبيل چيزهايى كه در « جوّ » روى مىدهد و ياد كرد مقالهء خورشيد و ماه و ستارگان و شهابها و قوس قزح و گردباد و زلزله‌ها و ياد كرد شب و روز و ياد كرد زمين و آنچه در آن است و ياد كرد اختلاف مردم دربارهء درياها و آبها و رودخانه‌ها و مدّ و جزر و كوهها و اختلاف آنان دربارهء آنچه در زير زمين است و ياد كرد سخن خداى تعالى : « خداست كه آفريد آسمانها و زمين را و آنچه ميان آنهاست ، در شش روز . » ( 7 : 54 ) و ياد كرد آنچه دربارهء مدتى كه قبل از آفرينش بوده و ياد كرد مدت دنيا قبل از آدم عليه السلام و ياد كرد آفرينش پريان و شياطين و ياد كرد آنچه دربارهء شمارهء عالمها وصف كرده‌اند . فصل هشتم دربارهء پيدايش آدم و پراكندگى فرزندان او كه شامل اختلاف فلاسفه در چگونگى پديد آمدن جانوران است و اختلاف ستاره‌شناسان و ديگر مردمان در اين باره و ياد كرد آفرينش آدم و ياد كرد اختلاف دربارهء اينكه آدم در كجا آفريده شده و ياد كرد سخن ايشان كه چگونه روح در وى دميده شده و ياد كرد سجدهء فرشتگان در برابر آدم و ياد كرد سخن خداى عز و جل : « و به آدم نامها را در آموخت . » ( 2 : 29 ) و ياد كرد رفتن آدم به بهشت و بيرون شدن او از آنجا و نيز ياد كرد گرفتن ذرّيه از پشت وى و ياد كرد اختلاف مردم دربارهء آدم و داستان او و ياد كرد صورت آدم و داستان مرگ وى و ياد كرد روح و نفس و زندگى و اختلاف مردم در آنها و دربارهء حواس و عقيدهء پيشينگان و اهل كتاب و آنچه در قرآن و اخبار آمده از ياد كرد آن و مناظرات مردمان در آن باره . فصل نهم در ياد كرد فتنه‌ها و رويدادها تا قيام رستاخيز و آنچه دربارهء آخرت آمده است و آن شامل گفتارى است دربارهء نابودى جهان و پايان آن و ياد كرد سخن كسانى كه از پيشينگان به فناى جهان عقيده داشته‌اند و نيز سخن اهل كتاب در اين باب و ياد كرد آنچه دربارهء مدت جهان آمده و اينكه چه اندازه از آن گذشته و چه مايه به جاى مانده و ياد كرد تاريخ از روزگار آدم تا به امروز ، همه را بر نهاد آنچه در كتابهاى اهل اخبار يافته‌ايم و دربارهء جهان ياد شده است و اينكه مدّت امت محمد ( ص ) بنابر آنچه اهل اخبار آورده‌اند چيست و ياد كرد آنچه از نشانه‌هاى رستاخيز آمده و علايم آن و ياد كرد فتنه‌ها و رويدادها تا آخر الزمان و بيرون آمدن تركان و زمين لرزه در ماه رمضان و خروج هاشمى كه از خراسان با درفشهاى سياه بيرون مىآيد و ياد كرد خروج سفيانى و خروج قحطانى و خروج مهدى و فتح قسطنطنيه و خروج دجّال و فرود آمدن عيسى بن مريم ( ع ) و برآمدن آفتاب از مغرب و بيرون شدن جنبنده ( دابه ) از زمين و ياد كرد دود و بيرون آمدن يأجوج و مأجوج و بيرون آمدن حبشيان و ياد كرد گم شدن كعبه و ياد كرد بادى كه وزش آن مؤمنان را قبض روح مىكند و ياد كرد ارتفاع قرآن و ياد كرد آتشى كه از ژرفاى