ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
15
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
دربارهء مؤلف ابو محمد عبد الله بن مسلم دينورى يكى از مؤلفان بزرگ و كثير التأليف سنّى مذهب قرن سوم هجرى است . وى هم متكلم و هم اديب بود . ابن قتيبه به سال 213 ه . ق در كوفه متولد شد . از دوران كودكى و جوانى او اطلاع چندانى در دست نداريم . سه شخصيت علمى كه بيش از ديگران در ابن قتيبه جوان نفوذ داشتند ، بىترديد عبارتند از : اسحق بن ابراهيم بن راحويه حنظلى ( متوفى در حدود 237 ه . ق ) متكلم سنّى مذهب كه از شاگردان ابن حنبل و تحت حمايت طاهريان نيشابور بود . ابو حاتم سهل بن محمد سجستانى ( متوفى در حدود 250 ه . ق ) لغوى و محدث سنّى و بالاخره عباس بن فرج رياشى ( متوفى در حدود 257 ه . ق ) يكى از پيشوايان تحقيقات لغوى در عراق . در باب فعاليتهاى علمى ابن قتيبه آگاهىهاى اندكى در دست است ، ولى با مقايسه اطلاعات موجود در منابع گوناگون مىتوانيم تا حدودى در اين باره سخن بگوييم . از سال 232 ه . ق كه متوكل و اعاظم مقربان وى از نظر سياسى تغيير عقيده دادند ، ابن قتيبه به سبب آثار ادبىاش مورد مهر قرار گرفت . شايد آثارى مانند مقدمهء وى بر ادب الكاتب بود كه نظر ابو الحسن عبيد الله بن يحيى بن خاقان وزير را به سوى او جلب كرد و موجب شد كه به ابن قتيبه منصبى واگذار كند . شكى نيست كه ابن قتيبه منصب قضاوت در دينور را كه در حدود سال 236 ه . ق به او تفويض شد مديون اين وزير بود . چنين مىنمايد كه تا سال 256 ه . ق در اين منصب باقى ماند . پس از سال 257 ه . ق ابن قتيبه همّ خود را صرف تعليم آثار خود در بخشى از بغداد كرد و تا پايان عمر ، به سال 276 ه . ق ، در آن جا به سر برد .