قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله : اشجع النّاس من غلب هواه . « 1 » رسول اكرم ( ص ) فرموده است : نيرومندترين مردم كسانى هستند كه بر تمايلات نفسانى خود پيروز شوند و آنها را مطيع و مسخّر منطق عقل خويشتن سازند . و عنه صلّى اللَّه عليه و آله : ما منكم من احد الّا و له شيطان ، قالوا و انت يا رسول اللَّه ؟ قال و انا الّا انّ اللَّه عزّ و جلّ اعاننى عليه فاسلم ، فلا يأمرنى الّا بخير . « 2 » رسول اكرم ( ص ) بمردم فرمود : هيچ يك از شما نيست مگر آنكه در باطن خود شيطانى دارد ، عرض كردند يا رسول اللَّه آيا براى شما هم شيطانى است ؟ فرمود بلى ، براى من هم ، جز آنكه خداوند مرا يارى كرده و شيطانم تسليم من شده است و غير از نيكى و خير از من خواهشى نميكند . قال علىّ عليه السّلام : فضل العقل على الهوى لانّ العقل يملكك الزّمان و الهوى يستعبدك للزّمان . « 3 » على عليه السّلام فرمود : عقل را بر هواى نفس برترى و فضيلت ده ، چه آنكه عقل ، تو را مالك و فرمانرواى زمان ميسازد و هواى نفس ، تو را بنده و بردهء روزگار مىكند .

--> ( 1 ) مستدرك 2 ، صفحهء 345 ( 2 ) محجة البيضاء 5 ، صفحهء 49 ( 3 ) شرح ابن ابى الحديد ، جلد 20 ، كلمهء 209