اجازه نميدهد . در قرآن شريف آن نيروى تعديل‌كننده به « نفس لوّامه » تعبير شده است : لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ نفسى كه گناهكار را ملامت مىكند ، وجدانى كه مجرم را شكنجه و عذاب ميدهد . قال علىّ عليه السّلام : للنّفوس خواطر للهوى : و العقول تزجر و تنهى . « 1 » على عليه السّلام فرموده است : نفس امّارهء بشر بر اساس هواى و تمايلات ناروا ، خاطراتى در خود ميپرورد ، و عقل مصلحت انديش مانع اجراء آن خاطرات مىشود و آدمى را از اعمال تمنيّات خود بازمىدارد . و عنه عليه السّلام : للقلوب خواطر سوء و العقول تزجر منها . « 2 » و نيز فرموده است : در دلهاى بشر ، خاطرات بد و خواهشهاى زشت پديد مىآيد ، عقل است كه از اعمال آن خاطرات جلوگيرى مىكند و بشر را از بدكارى و گناه محافظت مينمايد . علىّ بن ابراهيم : يعنى اقسم بيوم القيمة و اقسم بالنّفس

--> ( 1 ) تحف العقول ، صفحهء 96 ( 2 ) غرر الحكم ، صفحهء 581