167 . نفس [ النّفس ] خودشناسى سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ . « 1 » ما در آتيه نشانه‌ها و آيات خود را كه در مجموعهء جهان آفرينش و همچنين در ساختمان انسان وجود دارد بمردم نشان خواهيم داد تا بر آنان واضح و آشكار گردد كه خدا بر حقّ است . كميل بن زياد به حضرت على بن ابى طالب ( ع ) عرض كرد : اريد ان تعرّفنى نفسى . در خواست دارم نفس مرا به من معرفى كنى . فقال يا كميل اىّ النّفس تريد ان اعرّفك قلت يا مولاى و هل هى الّا نفس واحدة فقال يا كميل انّها هى اربعة النّامية النّباتيّة و الحسّيّة الحيوانيّة و النّاطقة القدسيّة و الملكيّة الالهيّة . « 2 » على ( ع ) فرمود : كميل كدام نفس را مائلى تعريف كنم . عرض كرد مگر بشر بيش از يك نفس دارد ؟ فرمود اى كميل بشر داراى چهار نفس است : اول نفس نباتى كه خاصيتش رشد و نمو است ، دوم نفس حيوانى كه داراى درك و احساس است ، سوم نفس ناطقهء قدسى و چهار نفس ملكوتى الهى .

--> ( 1 ) سورهء 41 آيهء 53 ( 2 ) آداب النفس جلد 1 صفحهء 11 مجمع البحرين ( نفس )