امام باقر عليه السّلام فرموده : طبيعت بشر با شهوت و ميل و حرص و ترس و خشم و لذّت آميخته شده است جز آنكه در بين مردم كسانى هستند كه اين پيوند و كشش طبيعى را با نيروى تقوى و حيا و تنزّه مهار كرده‌اند . موقعى كه نفس متجاوزت ، تو را بگناه ميخواند به آسمان با عظمت و كيهان حيرت‌زا نگاه كن و از خداوند بزرگى كه جهان را آفريده و بر آن حكومت مىكند بترس و از گناه خوددارى كن ، اگر از خداوند توانا خوف ندارى به زمين نظر افكن شايد از حكومت بشرى و افكار عمومى شرم كنى و مرتكب معصيت نشوى ، اگر جرأت و جسارتت به جائى رسيده كه نه از حكومت الهى ميترسى و نه از مردم زمين شرم دارى خود را از صف انسانها خارج بدان و در عداد بهائم و حيوانات بحساب‌آور . در بارهء وضع زندگى و روشهاى اجتماعى على ( ع ) آمده است : لمّا يفرغ من الجهاد يتفرّغ لتعليم النّاس و القضاء بينهم فاذا فرغ من ذلك اشتغل في حائط له يعمل فيه بيديه و هو مع ذلك ذاكر للَّه تعالى « 1 » وقتى از جبههء جنگ برميگشت به تعليم و تدريس و همچنين بقضاوت بين مردم ميپرداخت و چون از اين كار فارغ ميشد در باغچهء شخصى خود به كارهاى دستى از قبيل بيل زدن ، نهر كندن و آب كشيدن ميپرداخت ولى در همان حال نيز از ياد خدا غافل نبود . على عليه السّلام در ايام زمامدارى خود بخشنامه‌اى در مورد جمع‌آورى زكات صادر نموده كه در آن وظيفهء مأمورين در كيفيت برخورد با مردم و همچنين طرز وصول زكات توضيح داده شده است :

--> ( 1 ) مستدرك 2 ، صفحهء 417