وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ . « 1 » منافقين دو رنگ ، وقتى با پيروان حقيقى اسلام روبرو ميشدند اظهار ايمان ميكردند ، موقعى كه با رفقاى شيطان صفت خويش خلوت مينمودند ميگفتند روح ما با شما است و مقصود از اظهار مسلمانى ، تمسخر مؤمنين است . منافقين كه در آتش عقدهء حقارت ميسوختند براى جبران شكستهاى درونى خود بايد انتقام بگيرند . وقتى از كشتن پيشواى اسلام و در هم شكستن نيروى مسلمين مأيوس شدند بوسائل ديگرى دست زدند ، نيش زدن و زهر ريختن ، مسخره كردن و اهانت نمودن ، يكى از وسائل انتقامجوئى است . منافقين تا جايى كه توانستند ، آشكارا مسلمين را بباد مسخره گرفتند . در مواقعى كه حضورا جرأت تمسخر نداشتند در پنهانى ، موقعى كه گرد هم جمع ميشدند براى قانع كردن خود و جبران شكستها و رسوائيهاى خويش ، ميگفتند ما مسلمين را مسخره ميكنيم . روش منافقين منافقين و كسانى كه ايمان واقعى ندارند گر چه در ظاهر از اسلام سخن ميگويند و چنين وانمود ميكنند كه مسلمانند و محتواى ضمير آشكارشان تعاليم اسلام است ، ولى به آنچه ميگويند عقيده ندارند . يُرْضُونَكُمْ بِأَفْواهِهِمْ وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ . « 2 » با زبان بازى و سخنان فريبنده ، شما را خشنود ميسازند در صورتى كه ضميرشان از اين سخنان ابا دارد .

--> ( 1 ) سورهء 2 آيهء 14 ( 2 ) سورهء 9 ، آيهء 8