مذكر و معلم اينكه خداوند در قرآن شريف گاهى نبىّ اسلام را مذكر خوانده است و گاهى معلم از اين جهت است كه آن حضرت در برنامه‌هاى مذهبى و تبليغى خود هر دو وظيفه را انجام ميدهد . در مواردى كه رسول اكرم ( ص ) فطريات باطنى بشر را يادآورى مىكند و پردهء غفلت و نسيان را عقب مىزند و مردم را بضمير باطن خودشان آگاه مىكند آنجا پيغمبر اكرم ( ص ) مذكّر است : فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ . « 1 » و در مواقعى كه تعاليم تازه‌اى را بمردم ياد ميدهد و مطالبى را كه در سرشت بشر وجود نداشته به آنان مىآموزد در آنجا پيغمبر اكرم ( ص ) معلم است : وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ . « 2 » فبعث اللَّه فيهم رسله و واتر اليهم انبيائه ليستأدوهم ميثاق فطرته و يذكّروهم منسىّ نعمته و يحتجّوا عليهم بالتّبليغ و يثيروا لهم دفائن العقول . « 3 » خداوند پيامبران خود را برانگيخت و پياپى بين مردم فرستاد تا بشر را باداء پيمان فطرت وادارند و نعمتهاى فراموش شده خدا را يادآورى كنند و با فعاليتهاى تبليغى خود نيروهاى نهفتهء عقل مردم را برانگيخته و به كار اندازند .

--> ( 1 ) سورهء 88 آيهء 21 ( 2 ) سورهء 2 آيهء 151 ( 3 ) نهج البلاغهء ملا فتح اللَّه صفحهء 37