قال علىّ عليه السّلام : من الحمق الاتّكال على الآمل . « 1 » على عليه السّلام فرموده : تكيه كردن بر آرزو از ابلهى و حماقت است . امتحان عاقل و احمق عن ابى عبد اللَّه عليه السّلام : اذا اردت ان تختبر عقل الرّجل في مجلس واحد ، فحدّثه في خلال حديثك بما لا يكون ، فان انكره فهو عاقل ، و ان صدّقه فهو احمق . « 2 » امام صادق عليه السّلام فرموده : اگر خواستى در يك مجلس و با اوّلين برخورد ، عقل كسى را امتحان كنى مطلبى را كه ناشدنى و غير قابل وقوع است در ضمن سخنان خود با وى بميان بگذار ، اگر سريعا بنادرستى مطلب متوجّه شد و آن را تكذيب كرد مرد عاقلى است و اگر آن را صحيح تلقّى نمود و تأييد كرد مرد احمق و كوتاه فكرى است . قال علىّ عليه السّلام : عند بديهة المقال تختبر عقول الرّجال . « 3 » على عليه السّلام فرموده : عقل‌هاى مردم را ميتوان از سخنانى كه فورى و بالبداهه ميگويند آزمايش نمود . امام باقر عليه السّلام قصد مسافرت داشت . پدر گراميش حضرت سجّاد عليه السّلام در ضمن سفارشهاى خود به او فرمود : فرزند عزيز ، از رفاقت و آميزش با احمق بپرهيز و از او دورى كن و از بحث و مذاكره با او اجتناب نما . سپس در بيان مراتب كوته‌بينى و نارسائى فكر احمق فرمود :

--> ( 1 ) غرر الحكم ، صفحهء 726 ( 2 ) بحار 1 ، صفحهء 43 ( 3 ) غرر الحكم ، صفحهء 490