53 . حجة [ الحجّة ] پيامبر ، عقل عن ابى عبد اللَّه عليه السّلام : قال حجّة اللَّه على العباد النّبىّ ، و الحجّة فيما بين العباد و بين اللَّه العقل . « 1 » امام صادق عليه السّلام فرموده : حجّت خداوند بر مردم ، پيامبر است و حجّت بين مردم و خداوند عقل است . عن موسى بن جعفر عليهما السّلام انّه قال : يا هشام انّ للَّه على النّاس حجّتين حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فامّا الظّاهرة فالرّسل و الأنبياء و الائمّة و امّا الباطنة فالعقول . « 2 » حضرت موسى بن جعفر ( ع ) بهشام بن حكم فرمود : خداوند را در بين مردم دو حجّت است ، يكى ظاهرى و آن ديگر باطنى ، حجّت ظاهرى خداوند ، رسولان و انبياء و ائمّه هستند و حجّت باطنى عقلهاى مردم است : قال علىّ عليه السّلام : العقل رسول الحقّ . « 3 » على عليه السّلام در اين حديث كلمهء « رسول » را در بارهء خرد به كار برده و فرموده است : عقل ، رسول حضرت حق است .

--> ( 1 ) كافى 1 ، صفحهء 25 ( 2 ) تحف العقول ، صفحهء 386 ( 3 ) فهرست غرر ، صفحهء 255