قسم بجان بشر و قسم بخدائى كه آن را موزون و كامل آفريده و خير و شرّش را به وى الهام نموده است ، رستگارى و سعادت نصيب كسانى است كه موجبات بروز كمالات نفس انسانى خود را فراهم آورند و ذخائر الهام الهى را كه چون گوهرهاى نفيسى در گنجينه‌اش نهفته است آشكار نمايند . و زيان و بدبختى براى كسانى است كه نفس ملهمه و كششهاى اخلاقى آن را پنهان نگاهدارند ، تعالى و تكاملش را پست و ناچيز شمارند و الهامات خداوند را كه در نهادش بوديعه سپرده شده است در پس پردهء بىاعتنائى مستور سازند . لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ « 1 » خداوند هيچ كس را بوظيفه‌اى مكلف نميكند مگر به قدر توانائيش اعمال نيك هر انسانى بنفع خود او است و كارهاى ناپسندش نيز به ضرر خود او خواهد بود . كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ . « 2 » هر انسانى در گرو اعمال خويشتن است و عنه عليه السّلام : العاقل يعتمد على عمله و الجاهل يعتمد على امله . « 3 » و نيز از آن حضرت است كه فرمود : اشخاص عاقل بسعى و كوشش خود تكيه ميكنند ولى مردان نادان بآمال و آرزوهاى خويشتن متكى هستند .

--> ( 1 ) سورهء 2 آيهء 286 ( 2 ) سورهء 74 آيهء 38 ( 3 ) غرر الحكم صفحهء 43