ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1966
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
عربى و فارسى و تركى » در آداب و اخلاق و حكم و امثال تأليف كرد ، و در « الذريعة 3 : 90 ش 1863 » تعبير از اين تعليقه به « شرح منظومه » نموده . و نيز منظومهئى دارد بنام « دانشنامه » « 1 » در برابر « شاهنامه » . و اينك اين چند شعر از او نوشته شد : به پاكى دل پيران پارسا سوگند * كه من بجاه و جلال جهان نيم در بند من از تمام جهانم بگوشهاى خشنود * من از متاع جهانم بتوشهئى خرسند ز مال و مكنت دنيا نگاه پوشيدم * چو از نخست چنين داد پير را هم پند كه اى جوان ز جمال جهان فريب مخور * دل از محبت اين پيره زال بايد كند منه بمال و به فرزند دل ، نبخشد سود * ترا بروز قيامت نه مال و نه فرزند بدانكه عزت جان است با قناعت جفت * چنانكه ذلت آن است با طمع پيوند قسم بكيش مسيحا كه هيدجى زين پس * بپاى خود نگذارد كسى گذارد بند و آخر در ماه ربيع الآخر اين سال ، چنانكه در « الذريعة 6 : ش 741 » نوشته - مطابق ( مرداد - شهريور ) ماه باستانى - در طهران وفات كرد و جنازهاش را بقم برده و در قبرستان بابلان دفن كردند . و در مدرسه منيريه كه وى در آن مدرس بوده - چنانكه در ( ص 137 ) جلد مرقوم « الذريعة » در پاورقى نوشته - از بناهاى امير نظام حاكم طهران است كه اتمام آن را خواهرش منير السلطنه زن ناصر الدين شاه نموده و بنام او موسوم شده . و در آن مقبرهء امامزاده سيد ناصر الدّين از اولاد حضرت امام زين العابدين ( عليه السلام ) جد سادات طالقان واقع شده ، و نصف اين مدرسه و امامزاده در سنه 1351 كه خيابان خيام را احداث مىكردند در خيابان مرقوم افتاد ، انتهى .
--> ( 1 ) بگفته مؤلف « فرهنگ سخنوران : 636 » چاپ سيم « دانشنامه و ديوان هيدجى » در تبريز انجام شده و ترجمه حال حكيم هيدجى بنحو اجمال در آن آمده ، و نيز از مآخذ شرح حال آن مرحوم كتاب « رجال آذربايجان در عصر مشروطيت : 184 - 183 » را ياد كرده است . م .