ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
2239
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 1402 - وفات ميرزا سيد جعفر خان ، مشير الدوله ، ره ) * وى فرزند مرحوم ميرزا محمد تقى وزير حسينى تبريزى است كه پدرش ميرزا محمد تقى در تبريز در زيردست مرحوم ميرزا بزرگ قائممقام ( 1237 ج 4 ص 1040 ش 514 ) كار مىكرده ، و خود ميرزا جعفر خان از رجال باهوش و كاردان ايران و در وطنپرستى و پيشبينى و سياست تبرّزى تمام داشته و علاوه بر آنها در رياضيات قديمه و جديده سرآمد اقران خود بوده . شرح احوال وى در شماره 7 س 2 « مجله يادگار : 43 - 50 » نوشته و خلاصهء آن اين مىشود كه : او در تبريز علوم مقدماتى ادبى و عربى را درس خوانده و هم برخى از علوم جديده را در آن شهر ياد گرفت ، آنگاه در 10 ج 2 سنه 1230 با چهار نفر ديگر بأمر نايبالسلطنه براى تحصيل بانگلستان رفت ، و نخستين بار كه از ايران براى تحصيل علم كسى باروپا رفت آنها بودند ، و در 29 شوال به خاك انگلستان رسيدند ، و در غرهء شوال 1234 از آنجا حركت كرده و در ( صفر - ع 1 ) سنه 1235 بتبريز رسيدند . و ميرزا جعفر خان از طرف نايبالسلطنه بعنوان مهندسى بتعليم فنون رياضى منصوب و پس از چندى ملقب به مهندسباشى و يكى از ديهات آذربايجان بعنوان تيول ابدى دربارهء وى برقرار گرديد ، و بعد از چندى بلقب خانى و مشير الدوله سرافراز شد و تا سنه 1252 در دستگاه نايبالسلطنه و محمد شاه بود و در اين سال به سفارت دربار عثمانى منصوب گشته و تا سنه 1259 بدين سمت در اسلامبول اقامت داشت ، و در اين سال حاج ميرزا آقاسى وى را براى عضويت در مجلس صلحى كه بنا بود در ارزنة الروم « در اثر قتل و غارتى كه در سنه 1257 نجيب پاشا در كربلا به عمل آورده بود » مركّب از نمايندگان چهار دولت ( ايران ، عثمانى ، روس ، انگليس ) تشكيل شود طلب كرد و او بايران بازگشت و از تهران بدين عنوان بارزنة الروم رهسپار شد ، و چون بتبريز رسيد در 23 ذىالحجه اين سال بيمارى سختى بوى دست داد و ناچار ميرزا تقى خان امير بجاى او بارزنة الروم رفت و ميرزا جعفر خان پس از بهبودى در تبريز ماند ، و همواره به خدمتگزارى ناصر الدّين شاه كه در آن وقت وليعهد بود بسر