ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

2193

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

و كتب چندى تأليف نموده از آن جمله : كتاب « حدائق العارفين » در جمع آيات و أخبار كتب اربعهء اوايل : « كافى ، من لا يحضره الفقيه ، تهذيب ، استبصار » و ثلاثهء اواخر : « وافى ، وسائل ، بحار » با تفسير و شرح آنها در چند جلد ، و در خاتمه مقدمات كتب مذكوره را با شرحى در ذكر كتب اسلاميه خصوصا شيعه آورده است . انجام تأليف آن غرهء ج 1 سنه 1321 « 1 » .

--> - نوشته كه آن نيز اشتباهست و ظاهرا غلط مطبعى باشد . و در « ريحانة الادب 2 : 480 » گويد « ولادتش در 13 ج 1 / 1278 ( غرعح ) در تبريز واقع شده » كه با اين تصريح و تعيين ابجدى ديگر جاى شبهه‌اى باقى نيست . و مرحوم حاج ملا على واعظ خيابانى تبريزى ( متوفى 14 صفر 1368 ) در كتاب « علماء معاصرين : 120 » شرح حال صاحب عنوان را از « مطارح الانظار : 154 » تأليف فيلسوف الدوله زنوزى چنين نقل كرده است : « . . . بعد از تكميل مقدمات در تبريز ، عمدهء فقه و اصول را در محضر والد ماجد اين بنده مؤلف ميرزا محمد حسن مجتهد زنوزى . . . تحصيل نموده بعد بعتبات عاليات مشرف شده و در آن بلاد رنجها برده و بمرتبه اجتهاد رسيده و از شيخ زين العابدين مازندرانى و شيخ محمد حسين كاظمينى و ملا محمد مشهور بفاضل شربيانى و شيخ على يزدى حايرى مجاز گرديده ، عالمى است بىبدل و مجتهدى بىتكلف و خالى از خلل ، محفلش مرجع انام است و مجلس افادتش فيض‌بخش فضلاى اعلام » انتهى . م . ( 1 ) رجوع شود به « الذريعة 9 : 836 ش 5609 » يادداشت مؤلف . در آنجا گويد : « ديوان ميرزا فضلعلى تبريزى » فرزند ميرزا عبد الكريم بن ميرزا ابو القاسم بن ميرزا محمد ايروانى متولد در تبريز بسال 1278 متوفى 1337 ، مؤلف « حدائق العارفين » مذكور در ( ج 6 ص 286 ذريعه ) و « رياض الازهار » كه شبيه « كشكول » است و « سفرنامهء اروپا » و « شرح العينية الخمرية » . و ديوان مذكور به عربى و فارسى است چنان كه در « دانشمندان آذربايجان : 298 » است . پايان كلام « ذريعه » . و مخفى نماند كه در « داستان » كتاب « شرح العينية الخمرية » را « شرح قصيدهء عينيه حميريه » يعنى سيد اسماعيل حميرى نوشته كه همين صحيح است و در اين موضع « ذريعه » اشتباه چاپ -