ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

2177

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

دعوت نمود و خالصى در مشهد ماند ولى ميرزا و آقا سيد ابو الحسن در 4 شنبه 18 ماه رمضان سنه 1342 بعراق عرب برگشتند و بيش از پيش بر اهميت مقام اين دو نفر افزود « 1 » . و مرحوم ميرزا كتب چندى تأليف كرده : اول « حاشيه بر كتاب العروة الوثقى » آقا سيد محمد كاظم يزدى ( ره ) . دويم كتاب « وسيلة النجاة » كه رساله عمليه مختصرى است در ابواب عبادات و معاملات از اول باب تجارت تا آخر باب ميراث براساس و ترتيب « تبصرهء علامه » كه آن را تحرير و تطبيق با فتاوى خود نموده ، انجام تأليف آن 6 ماه رمضان سنه 1340 . سيم « رساله‌ئى در لباس مشكوك » كه در سنه 1315 تأليف كرده « 2 » . چهارم كتاب « تنبيه الامة و تنزيه المله » در لزوم مشروطيت ايران كه گذشت « 3 » . و او روايت مىكند از چند نفر : اول مرحوم حاجى نورى ( ره ) . دويم حاج شيخ محمد طه نجف . سيم حاج ميرزا حسين خليلى ، و اين دو نفر اخير را ميرزا محمد على اردو - بادى در « اجازه شيخ حسين آل محفوظ » ذكر كرده .

--> ( 1 ) عظمت مقام صاحب عنوان در اينست كه مؤلف « نقبا » گويد : او مردى بود با ورع و تقوى و صلاح ، بىاعتناء بحطام دنيوى و حصول رياست ، هرگاه به نماز مىايستاد بدنش مىلرزيد و اشك چشمانش به صورتش جارى مىشد ! انتهى . رحم اللّه معشر الماضين . م . ( 2 ) آخرين تحرير « لباس مشكوك » مرحوم ميرزا در سال 1358 بضميمه جلد دوم « منية الطالب » مرحوم آقا شيخ موسى خونسارى « از ص 228 تا 305 » چاپ سنگى شده و در اين اواخر نيز تجديد طبع گرديده ، لكن چون نام آن را روى جلد كتاب ننوشته‌اند مسئله چاپ رساله « لباس مشكوك » بر فهرست‌نويسان زمان معلوم نگرديده است . م . ( 3 ) اين كتاب در گرما گرم فتنه و اوج زمامدارى مراجع روحانى نوشته شده ، تاريخ ختم تأليف ربيع الاول 1327 چهار ماهى قبل از شهادت مرحوم حاج شيخ فضل اللّه نورى ( ج 5 ش 953 ) بوده و پس از اين واقعه جانگداز است كه حقايق معلوم گرديد و تأثير اين تنبه را از زبان يكى از علماء نجف اشرف بايد شنيد ، مرحوم شيخ محمد حرز الدّين در « معارف الرجال » ضمن شرح مبسوطى كه در انگيزه نوشتن اين رساله و بطور كلى مداخله علماء أعلام در اين‌گونه امور نوشته گويد : زمانى كه مرحوم ميرزاى نائينى مرجعيت تقليد يافت امر كرد تا نسخ اين كتاب را كه قريب دو هزار بيت كتابت دارد جمع‌آورى كردند و آخر الامر هر نسخه از آن را بيك ليره طلا خريدارى مىكرد و بعضى گفتند كه تا پنج ليره عثمانى هم بهاى آن را مىداد چه او را ثروتى كلان بود ، انتهى . فاعتبروا يا اولى الابصار . م .