« ترجمه كتاب بث الشكوى » عبد الجبار عتبى است كه آن قسمت سيم از « تاريخ يمينى » است كه تا آن زمان ترجمه نشده بوده و اين ترجمه دليلى واضح بر تبحر او در ادبيات فارسى و عربى است « 1 » . چهارم كتاب « مرآة الكتب » در اسماء كتب شيعه و مؤلفين آنها ، و آقاى الفت كه در ( 1301 ) بيايد مىفرمود كه من اجزاء كثيره از مسودات « كشف الحجب » خود را در نجف پس از صرف‌نظر كردن از تأليف چنين كتابى چون ديدم او مشغول بدان است بوى دادم « 2 » . و بالاخره ، او در روز دوشنبه دهم ماه محرم الحرام سنه 1330 هزار و سيصد و سى - مطابق 10 جدى ماه برجى - پس از مدت پنجاه و دو سال و شش ماه قمرى و سه روز عمر از ظلم دولت روس منحوس در تبريز بر سردار جفا رفته و چشم از جهان پوشيد . و پس از وى حاج ميرزا محمد آقا رئيس شيخيه تبريز شد . و او را برادرى بود بنام ميرزا ابو الحسن ثقةالاسلامى كه در چند دوره نمايندهء مجلس بود و در شب 2 صفر سنه 1368 در تهران بحملهء قلبى وفات كرد ، چنان كه در « روزنامه اطلاعات . ش 6808 صادره در 9 صفر 1368 » نوشته . در « روزنامه اطلاعات . س 45 ش 3262 صادره در 5 شنبه 15 مرداد 1349 ( 3 ج 1 سنه 1390 ) در ص 13 » پس از شصت سال ، شرحى درباره مرحوم ثقةالاسلام صاحب

--> - صفحهء جيبى بچاپ سربى رسيده است . جناب مشار در « مؤلفين » با همين خصوصيات گويد كه در تبريز نيز چاپ شده كه البتّه اشتباه كرده‌اند . م . ( 1 ) رساله « بث الشكوى » بطورىكه از مقدمه ايضاح ( ص 18 ) و فهارس آقاى مشار مستفاد مىشود ترجمه بخش سوم تاريخ ابو النصر محمد بن عبد الجبار عتبى و برحسب سفارش حسنعلى خان امير نظام گروسى از عربى به فارسى ترجمه و بسال 1318 طى 60 صفحه جيبى در تبريز چاپ سربى شده است . م . ( 2 ) نسخه « مرآة الكتب » هنوز در كتابخانه مؤلف آن در تبريز موجود است ، و به‌طورىكه در فهارس مشار آمده كتاب ديگرى از آن مرحوم بنام « تاريخ مكه شريفه و رجال برجسته » بسال 1333 ش طى 43 صفحه خشتى در تبريز چاپ سربى شده است . م .