ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

مقدمه 28

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

ذيل اجازاتش نيز مراعات مىكرد . اينجانب نزديك به سى سال قبل ارادتش را به گردن داشت و در ملاقاتهائى كه افتخار حضورش در اصفهان و مشهد دست مىداد علاوه بر بهره‌ورى از مراتب علمى او جز صفا و پاكى و مهر و مودت و رعايت آداب محاوره و معاشرت عمل بر خلاف انتظارى از وى ديده نمىشد . معلم دانشورى بود كه قلم و بيانش مؤدب افراد و اشخاص بشمار مىآمد . در اين مدت كه افتخار آشنائى با معظم‌له روزافزون بود و نامه‌هائى ردوبدل مىشد كمتر اتفاق مىافتاد خامه‌اى خالى از تذكرات ادبى و اخلاقى از وى دريافت شود . بخاطر دارم بيست و پنج سال پيش ازاين‌كه به تدوين رساله‌ى « الغيث السارى » در احوال شيخ انصارى « قدس سره » پرداختم در پاره‌اى از مطالب از وى يارى خواستم ، معظم‌له با همه‌ى گرفتارى كه داشت فهرستى از چگونگى زندگى شيخ مبرور به ضميمه نام‌بردارى گروهى از شاگردان شيخ بحروف تهجى و به طرز جالب موجزى كه حاكى از ذوق و سليقه و حوصله‌ى منحصر بفردش بود ارسال فرمود . فهرست مزبور كه صفحات معدودى را بيش فرا نگرفته مىتوان در رديف يكى از رساله‌هائى درآورد كه در شرح حال شيخ مبرور تدوين و تأليف شده است . در اين روزگار ، معلم از نوابغى بود كه در فنون مختلفه تتبعى بسزا داشت و در هر رشته از فن رجال ، ادب ، نجوم ، شعر كه وارد مىشد به خوبى از عهده برمىآمد ويژه در فن رجال و بيوگرافى مردان علم و عرفان و فقه و اصول و ادب يد طولى داشت و در اين رشته‌ى مهم مورد وثوق دانشمندان فن رجال قرار گرفته و تتبع او قولى است كه جملگى بر آن بودند . معلم با توانائى ويژه‌اى كه در رشته‌هاى مخصوص به خود داشت مورد توجه خاص اعلام فقهاء و محدثان واقع شده بود و از پنج تن از فقها و محدثان عصر حاضر بنامهاى شيخ محمد - حسين فشاركى و حاج شيخ محمد باقر بيرجندى و حاج شيخ آقا بزرگ تهرانى و حاج شيخ محمد رضا كرباسى و حاج ميرزا محمد تقى يزدآبادى ( قدس اللّه اسرارهم ) باجازه‌ى روايتى مفتخر گرديده ، و نامبردگان كمال بزرگداشت را از وى نموده‌اند ، و آثار قلمى او را تأييد و برخوردارى از آنها را توصيه نموده‌اند . معلم با در دست داشتن اجازات مزبور يكى از مشايخ اجازات عصر حاضر بشمار