ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1077
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
دويم كتاب « خلاصة الاحكام » كه منظومهئى است در مسائل نماز برطبق فتاواى ميرزاى قمى ( ره ) . سيم « ديوان اشعار » نزديك بده پانزده هزار بيت كه در « مجمع » در وصف آن فرموده : همگى رزين و زبده و گزين ، تو گوئى ارتنگ مانوى است و ديبه شوشترى كه از ألوان رنگين ديدهء ناظر را خيره نمايد و در احياء طرز بلغا - خاصه صنعت سجع متوازى - بىنظير است ، انتهى . چهارم كتاب « شكارستان » كه آن منظومهئى است مثنوى . پنجم كتاب « شهنشاهنامه » براثر « شاهنامه فردوسى » در احوال قاجاريه كه دليلى واضح بر قدرت طبع آن شاعر قادر و سخنسنج ماهر است . ششم كتاب « عبرتنامه » كه آن مثنوىاى است بر روش « تحفة العراقين » خاقانى . هفتم كتاب « گلشن صبا » در توحيد بر سبك « بوستان سعدى » . هشتم كتاب « ليلى و مجنون » كه در ايام جوانى بنظم آورده ، و در « الذريعة » فرمايد ما بر نسخه آن دست نيافتيم . نهم كتاب « هفت پيكر » . و آن مرحوم در ماه صفر المظفر اين سال ، چنان كه در « روضة الصفا » نوشته - مطابق ( ميزان - عقرب ) ماه برجى - وفات كرده ، و در « مجمع الفصحا 2 : 266 » كه هم تأليف صاحب « روضة الصفا » است و « منتظم ناصرى » و مجلدات عديدهء « الذريعة » در سنه 1238 نوشتهاند ، و در « مؤلفين كتب چاپى 4 : 764 » در 1237 آورده . و بالاخره وى فرزندان چندى داشته : يكى مرحوم ابو القاسم خان ( يا محمد قاسم خان ) فروغ كه در ( 1290 ) بيايد . و ديگر ميرزا حسن خان كه از او دخترى پيدا شده كه او بحباله زوجيت ميرزا محمد تقى سپهر صاحب « ناسخ التواريخ » كه در ( ج 2 سال 1216 ) گذشت درآمده . و ديگر دخترى كه مادر ميرزا موسى وزير رشتى بوده . و خلاصه چهارم از فرزندان صبا ( رحمه اللّه ) مرحوم محمد حسين خان عندليب است كه بنا بر آنچه از « مجمع الفصحا 2 : 351 » برمىآيد از شعراء بزرگ بوده و كمالات نفسانى