ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1071
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
آن بود كه آن مطابق تاريخ وفات مؤلف بوده ، انتهى . و در « الذريعة 2 ش 1077 » تقريبا عكس اين مطالب را فرموده ، يعنى گويد نام اصل كتاب « اقامة الشهود فى رد اليهود » تأليف ميرزا محمد رضاى يزدى است كه از علماء يهود بوده و در سنه 1238 مسلمان شده و اين كتاب را بنام فتحعلى شاه تأليف كرده آنگاه در زمان ناصر الدّين شاه به فارسى ترجمه شده بنام « منقول رضائى » كه در شماره ؛ مطابق سال تولد مترجم و اسلام مؤلف باشد ، ليكن معلوم نكرده كه مترجم كدام يك از اين سه نفر ، يا ديگرى غير از آنها بوده « 1 » .
--> ( 1 ) اين كتاب عجيب نفيس طى 416 صفحه به اندازه خشتى و خط نسخ عليرضاى كاتب در طهران چاپ سنگى شده است ، و در پايان آن اسم كاتب نسخه « على رضا » و كاتب حروف عبرى « ملا آقا جان كاشى » و تاريخ ختم كتابت 14 ج 2 سنه 1292 قيد شده است . و در سرلوحهء آغاز كتاب آمده است كه اين كتاب را مؤلف اول آن « منقول رضائى » ناميده و مؤلف ثانى « اقامة الشهود فى رد اليهود » و اين هر دو موافق است با تاريخ اسلام مؤلف اول و تاريخ تولد مؤلف ثانى . و مقصود از مؤلف ثانى - چنان كه در صفحه 3 خود گفته است - على بن حسين حسينى متولد در طهران ، و مقصود از مؤلف اول - ايضا بگفته مؤلف ثانى در ص 4 - ميرزا محمد رضاى جديد الاسلام است ، كه بنا بمندرجات همين صفحه ؛ اصل كتاب را به خط عبرى و زبان قوم خود بيان نموده و عمرش كفايت از ترجمه آن نداشته ، و لهذا مؤلف ثانى « بسعايت صحابت علام فهام آخوند ملا محمد على كاشانى الاصل و طهرانى المسكن مشهور بملا آقاجانى و آقا محمد جعفر برادرزاده مؤلف اول » آن را به زبان فارسى ترجمه و تفسير نموده و مطالبى ديگر بر آن افزوده است . و نيز در صفحه 290 مؤلف ثانى تصريح كرده است كه اصل كتاب ميرزا محمد رضاى جديد الاسلام را « خود آن مرحوم تسميه نموده بود به منقول رضائى كه به حساب أبجد با تاريخ اسلام آوردن آن مرحوم مطابق بوده كه سنه 1238 باشد » . و نيز در همان صفحه تصريح نموده كه مؤلف ثانى سيد على حسينى طهرانى در حين توضيح و ترجمه كتاب آن را « اقامة الشهود فى رد اليهود » ناميده است ، كه اين اسم نيز مطابق است با 1238 . و ناگفته نگذاريم كه جناب معلم وفات ميرزا محمد رضا را باستناد « فهرست رضويه » در اين سال آورده ، لكن آنچه از مطاوى خود كتاب معلوم گرديد اينست كه وى در 1238 -