ابن محمد بن عبد الرحمن عقيلى حنفى است كه پدرش شيخ حسن از علماء معروف حنفيه و صاحب تأليفات چندى بوده تولدش سنه 1110 مدت عمرش 76 سال وفاتش سنه 1186 . و شيخ عبد الرحمن خود نيز از علما و مؤرخين اهل سنت بوده كه در سنه هزار و صد و شصت و هفت - مطابق ( 1132 يا 1133 ) شمسى - متولد شده ، و در علوم عصر خويش متمكن گرديده ، و در جامع الازهر بتدريس پرداخت ، و چون فرانسويان مصر را گرفتند بكتابت ديوان معين شد و پس از چندى آن را ترك كرده و او را تأليفات چندى است : اول كتاب « عجائب الآثار » در تراجم و أخبار كه معروف به « تاريخ جبرتى » و در حقيقت تتمهء « تاريخ ابن أياس » است ، و در آن وقايع اواخر قرن دوازدهم و أوائل سيزدهم هجرت را بتفصيل و اختصار به ترتيب سنواتى تا سنه 1236 و تراجم بعضى از رجال را ذكر كرده ، و چندين نفر از علماء مصر بمعاونت يكديگر آن را بفرانسه ترجمه كرده‌اند . دويم كتاب « مظهر التقديس » برفتن دولت فرنسيس كه در آن تخليهء فرانسه مصر را و بعضى از آداب منظومه و منثورهء مناسب آن را كه شيخ حسن بن محمد مشهور بعطار ذكر كرده جمع نموده ، و در سلخ شعبان سنه 1216 از تأليف آن فارغ شده و آن را نيز به زبان فرانسه ترجمه نموده‌اند . و پس از هفتاد و سه سال قمرى عمر ، در اين سال وفات كرد . و تاريخ وفات وى را در « معجم المطبوعات : 675 » در صدر عنوان او مردد بين سال 1237 و اين سال و در متن عنوان در ماه رمضان سنه 1237 و بقولى ديگر حيات او را تا ( 14 ع 1 ) اين سال ( 1240 ) ذكر كرده ، و در غلطنامه ( ص 7 ) حكايتى آورده مبنى بر اينكه در سنه 1238 جمعى از دزدان بر فرزند عبد الرحمن جبرتى هجوم آورده و او را چندان زخم زدند كه بدانها وفات كرد و پدرش چندان بر او گريست كه نابينا شد و پس از اندك مدتى وفات كرد ، آنگاه چنين استظهار كرده كه تاريخ وفات پسر را اشتباها به پدر نسبت داده‌اند ، انتهى . و در « كنز العلوم و اللغة : 299 » نيز وفات او را در 1237 نوشته ، و بااين‌همه ما چنين