ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1120
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 580 - وفات مرحوم نظرعلى شاه نائينى ، ره ) * وى حاجى ميرزا رحيم شيخ الاسلام ابن حاج سعيد بن حاج ميرزا رحيم منوچهرى نائينى است . منوچهرىها طايفهئى هستند از نائين كه نسبشان منتهى مىشود بمنوچهر نامى كه يكى از امراء مغول بوده ، يا اينكه شخصيت بارز ديگرى داشته ؛ چنان كه در « تاريخ نائين 4 : 51 » نوشته ، و پس از استقرار منصب شيخ الاسلامى در آنها بشيخ الاسلامى معروف شدهاند ، و آن هم اختلاف است كه در چه وقت بوده ، خود اين طايفه مىگويند حاج ميرزا رحيم اول و فرزندش حاج سعيد ( كه بانى مسجدى در جنب مسجد خواجهء نائين است ) جد و پدر صاحب عنوان ؛ هر دو شيخ الاسلام نائين بودهاند ، و آقاى ميرزا حسين امامى گويد حاج سعيد پدر صاحب عنوان بشيراز رفته و از كريم خان اين منصب را براى فرزندش گرفته و قبل او نائين شيخ الاسلام مخصوص نداشته و وظائف او را امام جمعهء وقت انجام مىداده ؛ چنان كه اين همه در تاريخ مذكور ( جلد و صفحه مرقوم ) نوشته . و بههرحال ، ترديدى در شيخ الاسلام بودن صاحب عنوان نيست ، و اينكه او از علماء وقت خود در نائين بوده و نام اصلى او را ميرزا رحيم و از بابت احترام او را ميرزا عبد الرحيم ( يا ميرزا محمد رحيم ) مىنوشتهاند چنان كه در « بستان » و « تاريخ نائين 1 : 116 و 4 : 51 » وى را بعنوان اول ، و در « طرائق 3 : 94 و 95 » بعنوان دويم نوشتهاند . و بههرحال ، از مواضع مذكوره چنين برآيد كه وى در اصفهان درس خوانده و فنونى از علوم را ياد گرفت ، و در نائين بلوازم منصب مزبور قيام مىنموده ، و با اين وصف هم به خدمت نورعلى شاه ( كه در 1212 ش 188 گذشت ) رسيده و وارد مرحله تصوف و عرفان شده تا از خلفاء وى گرديده ، و شعر هم مىگفته و تخلص صحبت و نظر مىنموده ، چنان كه هم در طريقت