ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

659

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

( اعلى اللّه مقامه ) از مشايخ بزرگوار و أجله علماء شيعه و يكى از محمدين ثلاث اوائل و مؤلف دو كتاب از كتب اربعهء متقدمهء اين فرقه در حديث است ، و از زمان خودش تاكنون همواره مردمان شيعى بكتب وى مراجعه و آن‌ها را مأخذى قوى و مستندى مهم در فقه و اصول و رجال و ساير احكام شرعيه مىدانند ، تولدش در ماه رمضان المبارك سنه 385 ، وفاتش شب 2 شنبه 22 محرم سنه 460 در نجف ، قبرش در همان شهر مقدس تاكنون در مسجدى كه بنام خود او است معروف و زيارتگاه مردمان شيعه و غيره مىباشد . و در بسيارى از كتب تأليف خود او و غيره نام و نسب او را همين‌طور كه ما ذكر كرديم نوشته‌اند ؛ الا اينكه مرحوم آقا شيخ محمد رضاء نجفى مسجد شاهى اصفهانى ( اعلى اللّه مقامه ) در نسخه « روضات » چاپى خود در حاشيه ، على مذكور جد او را فرزند نصير نوشته و مستند باجازهء ابن نما نموده ، و جناب عالم عامل متتبع بزرگوار آقاى شيخ آقا بزرگ طهرانى ( متعنا اللّه تعالى - به طول بقائه الشريف ) در نامهء مؤرخه ( 25 رجب 1365 ) كه به اين فقير نوشته‌اند ، مرقوم فرموده‌اند كه على بن نصير طوسى ( كه در اجازه ابن نما ، در ص 107 س 14 جلد اجازات « بحار » در جزو مشايخ على بن الخياط - كه ابن نماء مذكور از او روايت مىكند - ذكر شده ) ربطى بعلى جد شيخ طوسى نداشته و ندارد ، بلكه اين على بن نصير ؛ جد شيخ عبد اللّه ابن حسن بن حمزة بن حسن بن على طوسى از مشايخ على بن الخياط مذكور است ، انتهى . و البتّه قول اين عالم بزرگوار و متتبع بىنظير جليل المقدار ازهرجهت مطاع و متبع و برهان قاطع است . و اما اينكه اين ميرزا عبد المنان صاحب عنوان از احفاد و اعقاب شيخ طوسى معهود مؤلف « تهذيب » و غيره باشد ، آن را هم ما تاكنون در جايى نديده و نشنيده‌ايم الا همين ملحقات تذكره كه ذكر كرديم و مؤلف ملحقات هم آن را از حواشى جناب آقا نجفى مرعشى ساكن قم ( سلمه اللّه تعالى ) بر تذكره نقل كرده ، و آن را نيز جناب شيخ آقا بزرگ مرقوم ( ادام اللّه تعالى ظله العالى ) در كتاب بسيار جليل و عزيز « الذريعة الى تصانيف - الشيعة 4 : 236 ش 1168 در پاورقى » شرحى نوشته بخلاصهء اينكه : ملا محمد رضا نصيرى ساكن اصفهان در كتاب « تفسير الائمه » هرجا نقل از شيخ طوسى نموده تعبير از او به ( جدنا الامجد ) فرموده ، و ظاهرا اين نسبت از طرف پدرى مىباشد ، و الا آن را مقيد به جد أمى مىنمود ، چنان‌كه سيد ابن طاوس و ابن ادريس كه از احفاد دخترى وى هستند