ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

963

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

و جلال بدين سمت در آن ولايت برقرار بوده ، و در آن مدت رسوم حسنه برقرار ، و ياغيان و طاغيان آن ولايت را كه موجب زحمت دولت و رعيت بودند دفع و رفع فرمود ، و در ( 20 ع 2 ) سنه 1298 از آن معزول و بتهران احضار شد . لذا در 4 شنبه ( 5 ج 2 ) از شيراز حركت بتهران نمود و در 1 شنبه 14 رجب بتهران رسيد . و او را بموجب « ص 344 فارسنامه » تأليفات چندى است : اول كتاب « جام جم » در جغرافيا ، آغاز تأليف آن سنه 1270 مطابق ( تاريخ جهان ) ، انجام آن سنه 1272 مطابق ( أحوال كره ارض ) . دويم كتاب « قمقام زخار و صمصام بتار » در مصيبت و وقايع كربلا ، كه تاكنون مانندش به نظر نرسيده و نهايت دقت در تصحيح اخبار و تشريح امكنه و منازل اياب و ذهاب اهل بيت و اسماء شهدا ( ع ) و مخالفين در آن به عمل آمده ، آغاز تأليف آن سنه 1303 ، انجام 25 ذىالحجه سنه 1304 ، و قمقام بمعنى امر بزرگ و دريا ، و در اينجا معنى دويم مراد ، و زخار بمعنى جوشان است . سيم كتاب « كنز الحساب » در شرح « خلاصة الحساب » شيخ بهائى به فارسى ، انجام تأليف آن رجب سنه 1256 . چهارم كتاب « هداية السبيل » در سفرنامه مكه معظمه كه از تهران به راه رشت و تفليس و اسلامبول تا مدينه طيبه و مكه معظمه و جده و بيروت و اسلامبول و رشت و تهران ؛ واردات هر روز و هر شب را بقلم آورده . پنجم كتاب « فرهنگ جغرافيائى ايران » . ششم كتاب « نصاب انگليسى » . و هم او را طبع شعر بوده و اشعار نغزى در مطالب متفرقه فرموده ، از آن جمله اين ابيات را از قصيده‌ئى كه در مدح برادر پدرى خود محمد شاه گفته اينجا آورديم : بنشين و بنشان نگار چين را * بستان آن آب آتشين را آشفتهء روى چون بهشتم * بگذار حديث حور عين را بر لاله گرفته نافهء مشك * در سبزه نهفته ياسمين را