ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
961
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
و بالاخره صدر العلماء در دوشنبه سيم ماه محرم الحرام سنه هزار و سيصد و شش - مطابق 19 سنبله ماه برجى - پس از مدت هفتاد و دو سال و ده ماه قمرى و سه روز عمر وفات كرد . و فرزندش شيخ يوسف صدر العلماء در ( 1372 ) بيايد . * ( 447 - تولد حاجى حسام السلطنه قاجار ) * وى سلطان مراد ميرزا فرزند نايبالسلطنه عباس ميرزا است كه در 1203 ( ص 146 ش 82 ) گذشت ، و خود از شاهزادگان بزرگوار و كافى و كاردان خانوادهء قاجاريه بوده ، و همانا در ماه ربيع الآخر اين سال - چنان كه در « منتظم ناصرى ، ج 3 در وقايع آن سال » نوشته - مطابق ( دلو - حوت ) ماه برجى ؛ متولد شده ، و سالها در شهرها و ولايات و ايالات مهمه ايران حكومت و فرمانفرمائى نموده ، چنان كه در شعبان سنه 1275 فرمانفرمائى مملكت فارس را يافته . و در اوايل ( ع 1 ) سنه 1277 از آنجا احضار بتهران شده و مأمور ايالت خراسان گرديد كه در ( 12 ج 1 ) از شيراز حركت بتهران نمود . و اين شاهزاده همواره با اهل علم و عرفان آميزش داشته و آنها از او قدردانى كردهاند ، چنان كه حكيم بزرگوار مرحوم حاجى ملا هادى سبزوارى ( قدس سره ) كتاب « شرح مثنوى » را بنام او تأليف نموده . و بالاخره در روز دوشنبه دويم ماه جمادى الاولى سنه هزار و سيصد - مطابق 22 حوت ماه برجى - وفات كرده ، و در مشهد بدار الحفاظ مبارك در ايوان راهرو تحويل خانه دفن شد . و فرزندان چندى از او بازماند ، از آن جمله : يكى شاهزاده مؤيد الدوله ابو الفتح ميرزا است كه از جمله عرفا و مريد مرحوم صفىعلى شاه ( ره ) بوده ، و افسر السلطنه دختر ناصر الدّين شاه را بزوجيت داشته ؛ چنان كه در « روزنامهء يوميه ايران ، شماره 6798 ص 5 » نوشته ، و در « طرائق 3 : 207 » فرمايد : اين شعر موجز و مفيد كه سجع مهر اوست جامع مطالب مذكوره است : مؤيد الدوله ابو الفتح راد * صهر شه و گوهر سلطان مراد انتهى . و در كتاب « تاريخ رجال ايران در سه قرن اخير 1 : 53 » وفاتش را در سنه 1330