ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
954
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
در « معجم المطبوعات : 473 » و « ريحانة الادب 1 : 109 » نوشته ، و از آنها با ملاحظهء بعضى از مواضع ديگر چنين برآيد كه وى در سنه هزار و صد و پنجاه و چهار - مطابق ( 1120 - 1119 ) شمسى - در شهر سنيو از قسمت منفلوط ناحيهء اسيوط مصر متولد شده ، و در نهسالگى با پدر و مادر خود بقاهره رفته و آنجا در تحصيل كوششى تمام نمود ، چنان كه تجويد قرآن مجيد را بر طريقهء شاطبيه و « دره » را در نزد شيخ منير خوانده و ختم كرد و بمحاضر دروس اكابر اساتيد حضور بهم رسانيد ، و از شيخ ملوى شافعى بدريافت اجازت نائل گرديد ، و در حيات مشايخ خود بتدريس پرداخت و شهرتى شايسته پيدا كرد و مورد نظر سلاطين عصر قرار گرفت و چندين كتاب تأليف كرد : اول كتاب « اتحاف الانس » در علميت و اسم جنس در نحو . دويم « حاشيه بر مغنى » ابن هشام . سيم كتاب « بهجة الانس و الايتناس » در شرح عبارت زارنى المحبوب فى رياض الآس . چهارم « حاشيه بر شرح شيخ خالد ازهرى » بر كتاب « المقدمة الازهرية » در علم عربيه كه آن هم تأليف خود خالد مذكور است . پنجم « حاشيه بر شرح ابن هشام » بر كتاب « شذور الذهب » در معرفت كلام عرب در نحو كه آن هم تأليف خود ابن هشام مذكور است . ششم « حاشيه بر كتاب اتحاف المريد » در شرح « جوهرة التوحيد » كه آن تأليف شيخ ابراهيم لقانى و شرحش از فرزندش شيخ عبد السلام لقانى است . هفتم « حاشيه بر كتاب الجواهر الزكية » در شرح « مقدمهء عشماويه » در فقه مالك كه مقدمه مذكوره تأليف شيخ مالك عشماوى و شرح مذكور آن از شيخ ابن تركى منشيليلى است . هشتم « حاشيه بر شرح ملوى » مذكور بر « الرسالة السمرقنديه » تأليف شيخ ابو القاسم سمرقندى در استعارات از علم بلاغت . نهم كتاب « ضوء الشموع » بر « شرح رسالة المجموع » كه المجموع مذكور و شرح آن هم از خود او است . دهم كتاب « المجموع » مذكور و شرح آن . يازدهم كتاب « الكوكب المنير » در فقه مالك . دوازدهم كتاب « مطلع النيرين » در آنچه متعلق است بقدرتين . سيزدهم « مناسك الامير » در أعمال حج . چهاردهم كتاب « الوظيفة الشاذلية » در أوراد طريقهء صوفيه شاذليه . و وى در اين سال بهفتاد و هشتسالگى در قاهره وفات كرده ، و نزديك عمارت قايتباى دفن شد ، و مردم بسى بر فوت او تأسف خوردند ، و در « ايضاح المكنون 1 : 105 » وفاتش را در سال 1223 نوشته ، و آن اشتباه است .