ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

937

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

شانزدهم كتاب « حقيقة الشهود » در معرفت معبود . هفدهم كتاب « الدر الفريد و معراج التوحيد » كه در « الذريعة 8 : 69 » گويد آن را نواده‌اش محمد تقى ذكر كرده . هيجدهم كتاب « الدمدمة الكبرى » در رد زنادقهء صغرى كه مقصودش اصوليين بوده . نوزدهم كتاب « دوائر العلوم وجد اول الرسوم » كه تمام علوم را بطور عجيبى كه مايهء حيرت است در آن جمع كرده و كتاب بزرگى شده . و در « الذريعة 8 : 267 » نوشته كه وجه تسميهء آن بدين نام اين است كه آن را بر دوائر وضع كرده و در نسخه‌اى از آن نامش را « تحفة الخاقان » نوشته . بيستم « ديوان شعر عربى » . بيست و يكم « ديوان شعر فارسى » . بيست و دويم كتاب « ذخيرة الالباب و بغية الاصحاب » كه بسوى هر علمى در آن بابى است . در « الذريعة 10 : 14 ش 67 » فرمايد كه آن كتاب كلا 23 باب مىشود . باب اول در علم حروف و باب آخر در علم فقه است و چندين باب آن در علوم غريبه به طرز عجيبى است و تقريبا مانند كتاب نوزدهم « دوائر العلوم » است ، و تأليف يك نفر دو كتاب در يك موضوع يا يك كتاب را دو بار به ترتيبى كه ميان آنها عموم و خصوص من وجه باشد معمول و متداول است ، انتهى . بيست و سيم كتاب « الشعرة الناريه » در اجوبه مسائل لاريه ، چنان كه در « روضات » است ، و در « الذريعة 14 : 197 ش 2172 » نيز آن را به همين نحو نوشته ، سپس فرمايد : شايد آن همان « الشعلة الناريه » باشد كه نواده‌اش نقل كرده ، آنگاه در ( ص 199 ) آن را بدون شماره بعنوان « الشعلة الناريه » نوشته و فرمايد : نواده‌اش ميرزا محمد تقى آن را بعنوان شعره نوشته . بيست و چهارم كتاب « شمس الحقيقة » براى سالك حقيقت ، در معارف بر اصول اخباريه . انجام تأليف آن سنه 1224 ، چنان كه در « الذريعة 14 : 221 » دارد . بيست و پنجم كتاب « الشهاب الثاقب » كه در جلد دويم ( عنوان 147 ص 362 در ذكر كتاب 17 ش 4 ) گذشت . بيست و ششم كتاب « الصارم البتار ، لقط الفجار و قد الاشرار » ، سه جلد ؛ چنان كه در « روضات » است ، و در « الذريعة 15 : 3 » لقد الفجار و قسط الاشرار ؛ و در شش جلد نوشته كه ظاهرا از همان‌جا نقل كرده ، و در غلطنامه آن ( ص 393 ) آن را خطا ، و صواب آن را « الصارم البتار لقد الفجار و قط الاشرار و الكفار » نوشته ، انتهى . و آن درست است . قال فى « الاقرب » : بتر