ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
906
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
سيوطى « حواشى » بسيار كه مشتمل بر دقايق افكار است نوشته آنگاه كرامتى از وى نقل كرده و ما احوال و اتصال نسب طبقهء سادات امام جمعه اصفهان را در جلد دويم ( سال 1207 شماره 125 ص 314 ) نوشتهايم . و آقا سيد ابو جعفر مرقوم برادرى داشته بنام آقا سيد على كه وى از اساتيد معقول خواهرزادهاش ميرزا محمد تنكابنى مؤلف « قصص » و در علم حكمت در مملكت ايران اوحد اهل زمان و مدرس مدرسهء خان مروى در تهران بوده ، چنان كه در « قصص : 72 » نوشته و در سال 1302 نام آنها برده مىشود . سيم ميرزا احمد ترك كه در « قصص : 77 » وى را شاگرد او نوشته . چهارم شيخ احمد بن زين الدّين احسائى كه در ( 1241 ) بيايد . پنجم حاجى ملا احمد بن محمد مهدى نراقى كه در ( 1245 ) بيايد . ششم آقا سيد جعفر ثانى خوانسارى كه جد مؤلف « روضات » است و در ( 1240 ) بيايد ، و مؤلف روضات در ترجمه خود ( ص 127 ) فرمايد : اجازهء آن جناب براى اين جد من اطول از اجازات ديگران براى او است كه همهء آنها بخطوط مباركهء ايشان در نزد من مىباشد و آن به خط شكستهء مجيز در پشت كتاب شرح صغير وى نوشته ، انتهى . هفتم شيخ خلف بن عسكر كربلائى كه در ( 1246 ) بيايد . هشتم حاجى ملا صادق رشتى كه در « قصص العلماء » در ضمن ترجمه سيد حجة الاسلام ( ص 116 ) او را ذكر كرده و شرحى نوشته بخلاصهء اينكه او مردى نطاق و فىالجمله جامعيت داشت و شاگرد آن جناب بود و صد و هيجده سال عمر كرده و حواس او برجا بود و من بوعظ او حاضر شده بودم ، عنوانى بلند مىنمود لكن در انجام آن عجز داشت ، و با دائى من آقا سيد على محبت در ميانشان بود . نهم آخوند ملا عبد الكريم ايروانى كه در « قصص : 77 » وى را در عنوانى مخصوص ترجمه كرده بخلاصهء اينكه وى شاگرد صاحب عنوان و در فضل و اشتهار فريد أمصار بود ، و « رسالهئى در اصل برائت » تأليف كرده كه آن تمام نشده ، و هر روز مقدار يك ساعت از روز برآمده تا دو ساعت به ظهر مانده بدون تكرار به زبان عربى در فقه يا اصول درس مىگفت كه اگر همه تحرير مىشد تقريبا به قدر هزار بيت بود و طلاب از تحرير آن عاجز مىشدند ، و هر روز براى يك مطلب جزئى استدلالات بسيار مىنمود و فردا آنها را رد مىكرد تا چند