ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

888

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

شيخ جعفر نجفى . چهارم شيخ محمد حسن صاحب « جواهر » . پنجم آقا مير سيد حسن مدرس . ششم شيخ انصارى ، و شرح احوال آنها به ترتيب در سنوات ذيل گذشته يا بيايد : ( 1248 ) ( 1261 ) ( 1201 ) ( 1268 ) ( 1210 ) ( 1214 ) . و اما شاگردان آن جناب : در « هدية الرازى » سيصد و شصت نفر از شاگردان وى را بنام و نشان و مختصر شرح حالى به ترتيب حروف اوائل اسماء آنها ذكر كرده ، و اين فقير نيز در كتاب « امالى » معدودى از آنها را آورده‌ام كه چند نفرشان « 1 » در هديه ذكر نشده‌اند ، و اينجا مجال نوشتن آنها نيست . ليكن در نقباء البشر ( در پاورقى ) فرمايد : من در هديه قريب پانصد نفر از شاگردان او را شماره نموده‌ام . اينك ما محض تيمن و تبرك اسامى دوازده نفر از بزرگان شاگردان صاحب ترجمه را در اينجا ذكر مىكنيم : 1 - مرحوم آقا سيد محمد كاظم طباطبائى يزدى . 2 - مرحوم آخوند ملا محمد كاظم خراسانى . 3 - مرحوم حاج سيد اسد اللّه اصفهانى . 4 - مرحوم حاج سيد اسماعيل صدر . 5 - مرحوم حاج ميرزا محمد تقى شيرازى . 6 - مرحوم حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى . 7 - مرحوم حاج ميرزا حسين نورى 8 - مرحوم آقا سيد حسن صدر . 9 - مرحوم ميرزا محمد حسين نائينى . 10 - مرحوم حاج آقا رضا همدانى . 11 - مرحوم ميرزا محمد حسن نجفى اصفهانى . 12 - مرحوم حاج شيخ محمد حسين اصفهانى نجفى . و هم در « هديه : 252 » فرمايد : حكاياتى از اخلاق كريمهء آن بزرگوار نقل شده كه اگر جمع شود كتاب نافعى مىشود ، انتهى . و هم او توجهى بشعر و شعرا داشت و در اثر آن در ايام وى علوم ادبيه رواج گرفت و شعراء آفاق از عرب و عجم بدرگاه وى روى مىآوردند و مورد اكرام و اعزاز او قرار مىگرفتند و مدائح كثيره براى او مىگفتند و صله‌ها و هبات وافره از او مىيافتند .

--> ( 1 ) از آن جمله : حاجى شيخ الرئيس قاجار ابو الحسن ميرزا كه در ( 1264 ) بيايد ، و آقا سيد ابو القاسم دهكردى ( 1272 ) ، و آقا سيد محمد باقر درچه‌اى ( 1264 ) ، و حاج ملا حسن درى ( 1336 ) ، و آخوند ملا محمد حسين فشاركى ( 1266 ) كه هيچ‌يك از اين چند نفر در « هديه الرازى » اسم برده نشده‌اند . منه .