ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

855

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

مقدم در نزد خاص و عام ، و معظم در عيون اعاظم و حكام ، و در امر بمعروف و نهى از منكر غيور ، و در پيش‌آمدهاى روزگار صبور ، و در عرب و عجم مطاع و متبع بوده و چه خوب گفته خود در گذران زندگانى خويش كه فرموده : « من جعفر كوچكى بودم و پس جعفر شدم ، پس شيخ جعفر ، پس شيخ العراق ، پس شيخ مشايخ مسلمين على الاطلاق گرديدم » . تا اينكه فرمايد : وى شوقى كثير به انكحه و طعام داشته و حقوق الهيه را همى بقهر و غلبه گرفته و على الفور بمستحقين آن مىرسانيده ، انتهى . و او در چاشت روز چهارشنبه بيست و دويم ( يا بيست و هفتم ) ماه رجب الفرد اين سال ، چنان كه در جزء شانزدهم ( جلد هفدهم ) « اعيان الشيعة » فرموده - مطابق . . . ( سرطان - اسد ) ماه برجى - در نجف وفات كرده ، و در « مستدرك » و « لؤلؤ الصدف » و جزء اول از سال سيم « مجله المرشد » در ماه رجب اين سال بدون تعيين روز آن نوشته ، و در « روضات » در أواخر رجب سنه 1227 نوشته ، و مرحوم حاجى سيد محمد شفيع جاپلقى در « الروضة البهيّة » در يك سال ( يا چند ماهى زيادتر ) پيش از وفات ميرزاى قمى و آقا سيد على كربلائى گفته كه مستلزم 1230 مىشود . و در « تذكرة العلماء » در سال وفات آن دو كه 1231 باشد فرموده ، و اين‌ها همه اشتباه است . و به‌هرحال ، وى در يكى از حجرات مدرسه‌اى كه خودش در نجف بنا كرده و هم بنام او خوانده مىشود دفن شده كه هم‌اكنون آنجا در ميان مسجد و خانهء خودش مقبره‌ئى معروف مىباشد و قبه عاليه‌اى دارد . و او خواهر شيخ محمد ظويهرى را كه در ( 1240 ) بيايد بزوجيت داشته چنان كه در « الذريعة 3 : 46 ش 106 » فرموده ، و در مقدمهء « ديوان سيد موسى طالقانى : 37 » نوشته كه زوجهء او دختر سيد مهدى طالقانى بوده ، انتهى . و جمع اين هر دو قول هم ممكن است . و هم مرحوم شيخ پس از خود چندين پسر و دختر باز نهاده ، و از پسران : اول شيخ موسى كه در ( 1241 ) بيايد . دويم شيخ محمد كه در ( 1247 ) بيايد . و در « نسب‌نامه الفت » اين شيخ محمد را كوچكتر از همه نوشته و فرمايد : در بعضى جاها اسم او را شيخ عبد اللّه نوشته‌اند ، انتهى . سيم شيخ على كه در ( 1253 ) بيايد . چهارم شيخ حسن كه در ( جلد اول ، سال 1201 ص 121 شماره 68 ) گذشت .