ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

845

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

از كثرت اهل تقليد ملقب به كعبه و قبله بود ، انتهى . و شرح احوالش در چندين كتاب نوشته ، همچون « قصص العلماء : 99 » و « المآثر و الآثار : 150 س 2 » و « نقباء البشر : 805 ش 1311 » و « احسن الوديعه 1 : 117 » ، و از همه آنها چنين برآيد كه وى در اين سال متولد شده ، و چندى در بارفروش نزد سعيد العلماء مازندرانى ( ملا محمد سعيد متوفى در نزديكىهاى 1270 ) درس خوانده ، و در سنه 1250 بعتبات رفت ، و مدتى در كربلا نزد صاحب « ضوابط » به تحصيل فقه و اصول مشغول بوده ، و بعد از محاصرهء عتبات به چند ماه بنجف رفت و در نزد صاحب « جواهر » درس خواند ، و سپس در نجف بمحضر درس شيخ انصارى رفته ؛ تا در فقه و اصول تضلع و تبحرى تمام بهم رسانيد ، و بهدايت و ارشاد و تدريس و فتوى پرداخت ، و مورد تقليد بيشتر مردم هند قرار گرفت ، و شهرتى كامل پيدا كرد ، و از سه نفر اساتيد مذكور خود اجازت روايت حاصل نمود ، و چندين كتاب تأليف فرمود : اول كتاب « زينة العباد » . دويم كتاب « ذخيرة المعاد ، در تكاليف عباد » كه آن رساله‌ئى است براى عمل مقلدين بطور سؤال و جواب . سيم كتاب « مناسك الحج » ، و اين سه را در « ريحانة الادب 3 : 424 » ذكر كرده . و بالاخره ، وى در شنبه شانزدهم ماه ذى القعدة الحرام سنه هزار و سيصد و نه ، چنان كه در « نقباء » بدون تعيين روز هفته فرموده - مطابق 23 جوزا ماه برجى - وفات كرد ، و در كربلا در حجره طرف چپ آنكه از در قاضى الحاجات وارد صحن حسينى مىشود ؛ دفن شد ، و تمثال وى هم در آنجا موجود است . و تاريخ وفات وى بروز مذكور بدون تعيين هفته نيز نص « احسن الوديعه » و « الذريعة 1 : ش 1010 » مىباشد . و در حاشيهء منه « مخزن المعانى » در دوازدهم ماه مذكور فرموده . و او را پنج نفر پسر بوده : يكى شيخ حسن كه پيش از همه وفات كرده و چندان شهرتى نداشته . و چهار نفر ديگر : اول حاجى شيخ محمد حسين كه در ( 1273 ) بيايد . دويم حاجى شيخ على كه در ( 1276 ) بيايد . سيم حاجى شيخ محمد كه در ( 1281 ) بيايد . چهارم حاجى شيخ عبد اللّه كه در ( 1284 ) بيايد .