ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

843

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

چهارم كتاب « منهج الرشاد » در اصول دين و مسائل عمليه طهارت و نماز براى مقلدين كه چندين نفر از علما بر آن حاشيه نوشته‌اند . مرحوم شيخ به‌طورىكه در « المآثر : 138 س 2 » فرموده ، نخستين كسى است كه در تهران در مسجد حاج ميرزا حسينخان سپهسالار ( كه موسوم بجامع سلطانى است ) به نماز جماعت ايستاد ، انتهى . و همانا ديدى كه اساتيد درس او شيخ اسماعيل كاظمينى و شيخ محمد حسين صاحب « فصول » و شيخ حسن بن شيخ جعفر نجفى و شيخ راضى نجفى و صاحب « جواهر » اند كه بجمله پنج نفر بشوند ، و اينك گوئيم كه نيز چند نفر از مجلس درس او برخاسته يا از وى روايت مىكنند : اول حاج ملا محمد طالقانى مذكور كه نوشتيم « فوائد المشاهد » را جمع كرده . دويم ميرزا محمد همدانى كه گفتيم كتاب « غنيمة السفر » را در شرح أحوال آن استاد راد تأليف نموده . و آن جناب در سنه 1302 از نجف اشرف به قصد سفر مشهد مقدس در حركت آمد ، و در ماه رمضان المبارك بشاه عبد العظيم رسيد . پس مرحوم حاج ملا على كنى ( ره ) وى را بتهران دعوت نمود و وى اجابت فرمود ، و يحيى خان معتمد الملك از او خواهش اقامت جماعت در مدرسه سپهسالار كرد ، و وى در دههء آخر آن ماه مبارك آنجا بامامت و موعظه پرداخت ، و در عيد فطر حركت بمشهد نمود ، و چهل روز در آن مكان مقدس اقامت فرمود ، و در عرض راه ذهابا و ايابا ، و هم در طول مدت اقامت در آن مكان شريف احتراماتى فوق‌العاده از استقبال و تشييع و اقبال به نماز جماعت و حضور در پاى منبر وى به عمل آمد ، و در طهران با ناصر الدّين شاه ملاقاتى محترمانه ( چنان كه در « المآثر » فرموده ) از ديدن و بازديد هر دو نمود ، و در برگشتن از طهران به طرف عتبات چون بقصبهء كرند كرمانشاه رسيد ، در روز يك شنبه بيست و هشتم ماه صفر المظفر سنه هزار و سيصد و سه - چنان‌كه در حاشيهء « هداية الانام : 44 » بدون تعيين روز هفته نوشته - يا در شب اربعين اين سال - چنان كه در « الذريعة » و « نقباء » فرموده - مطابق ( . . . ) قوس ماه برجى ، وفات كرد ، و نعش او را از آنجا به نجف برده و در مقبره‌ئى به طرف مغرب صحن مقدس در دالان پشت حرم مطهر متصل بحوض خانه‌اى كه به جهت تطهير مىروند دفن كردند و أشعار و مراثى و مواد تاريخى بسيارى به عربى و فارسى برايش گفتند ، و از آن جمله ( چنان كه