و سروش صاحب عنوان از اجله و معاريف شعرا و سخن‌سرايان عصر خود بوده ، شرح احوالش در « مجمع الفصحا 2 : 183 » و « المآثر : 205 » و « ريحانة الادب 2 : 22 و 189 » و « مجلهء يادگار ، سال 5 ش 1 - 2 ص 102 » نوشته و از آنها چنين برآيد كه وى فرزند قنبر على است و در اين سال متولد شده ، و بنص « ريحانه » در بسيارى از شهرهاى ايران سفر كرده ، و در تبريز به خدمت قهرمان ميرزا فرزند عباس ميرزا رسيده ، و در نزد ملا محمد امين شاعر دلسوز آذربايجانى شاگردى نموده ، و هم آنجا ، بتوسط شاهزاده محمد حسن ميرزا امير آخور فرزند عبد اللّه ميرزاى دارا كه در ( ج 2 ص 399 ) نامى از او برده شد ؛ در دستگاه ناصر - الدّين شاه كه در آن وقت وليعهد بوده راه يافته ، و پس از رسيدن او بسلطنت همچنان در دربار او بوده و از وى ملقب به شمس الشعراء گرديد ، و چنان كه در « المآثر » فرموده جميع مشاهير سخن‌طرازان ؛ خويشتن را نزد او تحقير مىكردند و ناچيز مىشمردند ، تا آخر در سنه 1275 وفات يافت ، انتهى مختصرا ، و ظاهرا اينجا در وفات او اشتباه شده . و بالاخره وى همواره در أعياد و اوقات جشن و سرور قصائد تهنيت و تبريكيهء خود را بعرض ملوكانه مىرسانيد ، و بأمر شاهزاده بهمن ميرزا ابن عباس ميرزا كه در ( 1301 ) ببايد وى و ميرزا عبد اللطيف طسوجى كه در « المآثر : 202 » عنوانى دارد ، كتاب معروف « الف ليلة و ليلة » را از عربى به فارسى ترجمه نمودند كه ميرزا عبد اللطيف عبارات منثوره آن را بنثر پارسى بسيار خوب ترجمه كرد ؛ و سروش اشعار عربى آن را بأشعار فارسى از خود يا ديگران در غايت نفاست و نيكوئى و تناسب و روانى و سلاست و سادگى تبديل و ترجمه نمود ، و غير از آن انواع اشعار از غزليات و قصائد مديحه و غيره ( كه در همه سروش تخلص فرموده ) سروده ، از آن جمله كتابى دارد بنام « ارديبهشت‌نامه » در اشعار حماسى دينى . تا بالاخره در أواخر سنه هزار و دويست و هشتاد و پنج - چنان‌كه مستفاد از « مرآة البلدان 3 : 109 » است - در تهران وفات كرد ، و نيز در « مجمع الفصحا » و « منتظم ناصرى » و « تاريخ اصفهان » و « مجله يادگار » همه وفات او را در 1285 نوشته‌اند ، و « مرآت » و « منتظم » هر دو از تأليفات اعتماد السلطنه است ، ليكن در « المآثر » كه هم تأليف او است چنان كه گفتيم در سنه 1275 نوشته ، و آن غلط است . و پس از وى سام ميرزا كه در ( 1309 ) بيايد لقب شمس الشعراء يافت .