ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

319

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

بعد از علامهء مجلسى امام جمعه شد و تاكنون اين منصب در أولاد او باقىمانده ، نه اينكه ميرزا محمد تقى آن را به ارث از پدران خود داشته و از او بمير محمد حسين رسيده باشد ، ديگر اينكه مؤلف « روضات » در وقتى كه اين محل احوال مير محمد حسين را از اين كتاب مىنوشته تاريخ وفات وى را چنان‌كه خود تصريح كرده و همچنين ميرزا محمد تقى ، هيچ‌كدام را نمىدانسته و گمان مىكرده كه مير محمد حسين بعد از ميرزا محمد تقى وفات كرده ، و در نتيجه بعد از او هم امام جمعه شده ، و بعد از چندين سال تاريخ وفات مير محمد حسين را كه در سنه 1151 بوده فهميده و در حاشيه نوشته به‌طورىكه ما هم بنقل از آن نوشتيم ، و وفات ميرزا محمد تقى را كه در سنه 1159 بوده - چنان‌كه در ( 1214 ) بيايد - على الظاهر اصلا بعد از آن هم ندانسته يا اگر هم دانسته در « روضات » ننوشته . و از آنچه نوشته شد ما چنين فهميديم كه قضيه برعكس بوده يعنى ميرزا محمد تقى بعد از مير محمد حسين امام جمعه شده و بنابراين مير محمد حسين چهارمين نفر از امام‌جمعه‌هاست . پنجم بعد از او ميرزا محمد تقى الماسى مرقوم ( 1214 ) به دليلى كه نوشتيم ، و در خود « روضات : 122 » نوشته كه وى در زمان نادر شاه امام جمعه بوده ، انتهى . و اين زمان نادر ، درست مصادف با وفات مير محمد حسين تا وفات خود او تقريبا مىشود . معلوم مىشود كه بعد از وفات مير محمد حسين چون اين ميرزا محمد تقى از علماء معقول و منقول بوده و در زهد و تقوى و اعراض از دنيا هم مقامى مهم داشته ، و اولاد مير محمد حسين يا از مراتب علمى يا از جهت ديگر نسبت بوى براى اين كار ، بدان مقام نبوده‌اند و او هم از همان خانوادهء مجلسى بوده كه از طرف پدر نوادهء ملا محمد تقى و از طرف مادر نوادهء ملا محمد باقر بوده - چنان‌كه در ( 1214 ) بيايد - اين منصب بوى رسيده ، چنان كه مىبينيم بعد از او هم باز بفرزندان مير محمد حسين نرسيده ، و شيخ زين الدّين خوانسارى كه در ( ج 1 ص 127 ش 73 ) گذشت در اين ميانه آمده . ششم بعد از او چنان كه گفتيم ، شيخ زين الدّين خوانسارى امام جمعه بوده چنان كه در احوال او با مأخذ ذكر كرديم ، و چون او هم از علماء مهم آن عصر در اصفهان و نيز مجاز از مير محمد حسين بوده بدين منصب نائل شده . هفتم بعد از او مير محمد مهدى ( 1215 ) پسر بزرگ مير محمد حسين كه او در اين موقع كه بعد از فوت ميرزا محمد تقى ( در 1159 ) و شيخ زين الدّين ( در 1167 )