ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
308
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
صابونساز و صابونفروش است ، و شيخ محمد بهطورىكه از آن كتاب و هم « معجم المطبوعات : ستون 1194 » و بعضى از مواضع ديگر برمىآيد ، فرزند على و خود مكنى به أبو العرفان و از عرفاء شاذلى و فقهاء شافعى و علماء مسجد جامع الازهر مصر بود كه بعدا بمذهب حنفى درآمد ، و همانا خود در مصر متولد شده ، و پس از حفظ قرآن مجيد و متون معموله به خدمت استاد عبد الوهاب عقيقى رسيده ، و از او روش صوفيه شاذليه را ياد گرفت چنانكه هم طريق سادات وفائيه را از سيدى ابو الانوار محمد السادات ابن ابو الوفاء تلقى نمود ، و همواره در تحصيل علم و أدب كوشش كرد تا مهارتى تام در علوم عقليه و نقليه بهم رسانيد و با عبد الرحمن جبرتى خصوصيتى تمام پيدا كرد ، و كتب چندى بقالب تأليف درآورد از اين قرار : اول ، كتاب « اتحاف اهل الاسلام » در مختصر « اسعاف الراغبين » خودش كه اينك ذكر مىشود . دويم ، « از جوزهاى در عروض » و شرح آن . سيم ، كتاب « اسعاف الراغبين » در سيرت مصطفى و فضائل آل بيت طاهرين « ع » انجام تأليف آن 3 شنبه 10 رمضان سنه 1185 و اين همان است كه گفتيم خودش آن را مختصر كرده . چهارم ، « حاشيه بر شرح عصام » بر رسالهء سمرقنديه يعنى رسالهء استعاره در بيان ، تأليف شيخ محمود انطاكى ، پنجم ، « حاشيه بر كتاب سلم در منطق ، كه ظاهرا مقصود از آن كتاب « السلم المنورق » در علم منطق باشد كه آن را شيخ عبد الرحمن بن سيدى محمد صغير در سنه 941 در نظم ايساغوجى بنظم آورده . ششم ، « حاشيه بر شرح ملا حنفى بر رساله عضديه » در آداب البحث . هفتم « حاشيه بر شرح نور الدّين على بن محمد آشمونى » متوفى در حدود ( 900 ) بر الفيهء ابن مالك در نحو ، انجام تأليف آن سنه 1193 . هشتم « رسالهء بيانيه » در علم بيان . نهم رسالهء « الكبرى » در بسمله . دهم « شرح بر تجريد » علامهء بنانى ، كه آن حاشيهئى است بر كتاب مختصر محقق تفتازانى تأليف شيخ مصطفى بن محمد بن عبد الخالق بنانى كه شاگرد صاحب عنوان بوده . يازدهم « شرح منظومه الكافية الشافية » كه اينك ذكر مىشود . دوازدهم منظومهء « الكافية الشافية » در عروض و قافيه كه اينك گفتيم خود او شرحى هم بر آن دارد . شيخ محمد بهطورىكه در كتاب « كنز العلوم : 618 » نوشته در اين سال ، و بقول محمد فريد وجدى در « دائرةالمعارف 5 : 439 طبع 3 » در سال 1207 وفات كرد . و در « معجم المطبوعات » فرموده كه وى در قاهره وفات كرده و در بستان دفن شد ، انتهى .