اين مدت داشته‌ايم نه از روى تحقيق و تعيين قطعى شماره اشعار . بشار بن برد ملقب بمرغث « 1 » ، برده بنى عقيل ، و نژادش را فارسى گفته‌اند . اشعار او ، در نزد كسى يا در ديوانى جمع نگرديده ، و من در اوراق متفرق در حدود هزار ورق از آن را ديده‌ام و گروهى نيز منتخباتى از آن داشته‌اند . ابن هرمه ابراهيم بن على بن هرمه ، تنها اشعارش دويست ورق است ، ولى آنچه ابو سعيد سكرى ساخته ، در حدود پانصد ورق بوده ، و صولى نيز آن را جمع‌آورى نموده ، ولى كارى از پيش نبرده است . ابو عتاهيه وضعيت اشعار او همچو اشعار بشار است . و آنچه از اشعارش در موصل ديدم از بيست جزوه بيشتر - در نيم ورق طلحى « 2 » به خط ابن عماره بود كه اشعار متأخران را مىنوشت . و آن را كه من ديدم دلالت بر سى جزوه داشت . و گروهى اخبار و منتخبات « 3 » شعر او را جمع‌آورى كرده‌اند كه ما در ذكر احوال آنان اشاره بكاركردشان كرده‌ايم . ابو نواس شهرتش ما را بىنياز از تحقيق درباره نسب و اخبارش داشته ، و وفاتش در آشوبى بود كه در سال دويست ، پيش از آمدن مأمون از خراسان ، بر پا شد . و ابن قتيبه آن را در سال يك‌صد و نود و نه دانسته است . و از كسانى كه اشعار او را - بدون رعايت ترتيب حروف - جمع كرد ، راويه او يحيى بن فضل است كه آن را بده صنف درآورد . و از علماء ، ابو يوسف يعقوب بن سكيت است كه آن را تفسير هم كرده ، و در حدود هشتصد ورق است ، و او نيز آن را بده صنف درآورده ، و ابو سعيد سكرى نيز آن را جمع‌آورى كرده ولى باتمام نرساند ، و مقدار كار - كرد او دو ثلث از آن اشعار ، و در حدود هزار ورق است .

--> ( 1 ) ف ( مرعث ) و مرغث بمعنى مادينهء شيردار ( منتهى الارب ) . ( 2 ) منسوب بطلحة بن طاهر دومين امير خاندان طاهر است ( لغت‌نامه دهخدا - ذيل كاغذ ) . ( 3 ) ف ( اخبار ) جب ( اختيار ) .