ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )
215
الفهرست ( فارسى )
فصيح و فلاسفه با فضلى است كه در علم منطق انگشتنما بود . درباره پدرش چيزى نقل نشده « 1 » و معلوماتى نداشت . و اين كتابها از قدامه است : كتاب الخراج - در هشت منزل ، و نهمين منزل را هم بر آن افزود . « 2 » كتاب نقد الشعر . كتاب صابون الغم . كتاب صرف الهم . كتاب رسالته فى على بن مقله ، كه معروف - بالنجم الثاقب است . كتاب جلاء الحزن . كتاب درياق - الفكر - فيما عاب به ابا تمام . كتاب السياسة . كتاب الرد على ابن المعتز . كتاب حشو - حشاء الجليس . كتاب صناعة الجدل . كتاب نزهة القلوب و زاد المسافر . ابن حماده « 3 » ابو الحسن احمد بن محمد بن حمادهء « 4 » كاتب ، در ادبيات خوب ، و نويسندهء فاضلى بود . در ادب كتابها تصنيف كرده و اديبان را ديده ، و اين كتابها از اوست : كتاب امتحان - الكتاب و ديوان ذوى الالباب كتاب الرسائل . كلواذانى ابو القاسم عبيد اللّه بن احمد بن محمد بن عبد اللّه بن حسين بن ( ابو ) الحسن بن خسرو بن فيروز بن آزى بن مهر آذان ، از دودمان اردشير بن بابك « 5 » كلواذانى « 6 » ، متصدى ديوان السواد و جانشين على بن عيسى ، و بر بزرگان ، نويسندگان رياست داشت ، و بعد اسما وزير گرديد . و در ابتدا در ديوان ابن فرات نشو و نما يافته بود . تولدش پيش از سال سيصد ، و وفاتش در . . . و از كتابهاى اوست : كتاب الخراج - دو نسخه است اولى را در سال بيست و شش ، و دومى را در سال سيصد و سى و شش تأليف كرده است .
--> ( 1 ) ف ( ممن لا تفكر فيه ) جب ( ممن لا نقل فيه ) . ( 2 ) جب در حاشيه دارد ( در هفت منزل و هشتمين منزل را بر آن افزود . و من چندين نسخه ديدهام كه نوشته بود در هفت منزل ، و در مقدمه كتاب نيز هفت منزل را ذكر كرده . و من در يك نسخهء ديدم كه هشت منزل داشت و به خط ديگر نوشته شده بود . در كتاب السياسه كه ترتيب منازل در آن ذكر شده منزل هشتم را ذكر كرده ولى در كتاب الخراج ذكرى از آن نشده ، و از همين لحاظ جاى تأمل است ) . ( 3 و 4 ) ف ( ابن حماره ) . ( 5 ) ف ( فيروز بن ابى المهروان بن اردشير بن بابك ) ( 6 ) كلواذان دهكدهء بود ميان منطقه بغداد و مدائن ، و در دورهء عباسيان شهر مهمى گرديد . ( دليل خارطة بغداد ص 35 ) .