ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

212

الفهرست ( فارسى )

در هنرمندى و عفاف « 1 » شهرت و جلوه بسزائى داشت . سه مرتبه وزير مقتدر گرديد ( و نسبش ابو الحسن است ) وى در همان روزى وفات يافت كه در صبح آن معز الدوله از دجله عبور كرد « 2 » و آن روز معمعه « 3 » در نيمهء ماه ذىحجه بود ؛ و در خانه‌اش به خاك سپرده شد . اين كتابها از اوست : كتاب جامع الدعاء . كتاب معانى القرآن و تفسيره . و در اين كار ابو الحسين « 4 » خزاز ، و ابو بكر بن مجاهد او را كمك كرده‌اند . كتاب الكتّاب و سياسة المملكة و سيرة الخلفاء . فرزندش ابو القاسم عيسى بن على ، يگانهء عصر خود در منطق و علوم باستانى بود . ولادتش در . . . و از كتابهاى اوست : كتاب فى اللغة الفارسية . ابو القاسم عبد الله بن على ابن محمد بن داود بن جراح ، معروف بابن اسماء خواهر على بن عيسى . كاتبى فاضل و مترسل بود ، و اين كتابها از اوست : كتاب الاستفادة فى التاريخ . كتاب البيان و تقويم اللسان . عبد الرحمن بن عيسى برادر ابو الحسن ، كاتب فاضلى بود ، و با مشورت برادرش كه از وى پشتيبانى مىكرد ، وزير مقتدر گرديد و نظارت در كارها با ( ابو الحسن ) على بن عيسى بود . و اين كتابها از اوست : كتاب سيرة آل الجراح « 5 » و اخبارهم و انسابهم فى القديم و الحديث . كتاب التاريخ از سال دويست و هفتاد تا زمان او . كتاب الخراج - بزرگ ، و ناتمام . ابن عرمرم ابو القاسم بن عبد اللّه ، كه در بطائح « 6 » نزد عمران ، ( بطور مشكوك ) وفات يافت . و از كتابهاى اوست : كتاب الخراج . و نام آن را . . .

--> ( 1 ) ف ( و الفقه ) جب ( و العفة ) . ( 2 ) در سال 334 هجرى معز الدوله احمد بن بويه ببغداد آمده خليفه مستكفى را خلع و چشمانش را ميل كشيد و مطيع لامر اللّه را بجاى او گذاشت ( قاموس الاعلام تركى ) . ( 3 ) ف ( جمعه ) و معمعه آواز دليران است ( فرهنگ نفيسى ) . ( 4 ) ( ابو الحسن ) . ( 5 ) ف ( اهل الخراج ) . ( 6 ) بطائح ميان واسط و بصره است ( معجم البلدان ) .