و مرادش قبيحه مادر معتز است . از كتابهاى اوست : كتاب الاخبار و الانساب و السير كه قسمتى از آن را ديده‌ام ولى تمام آن را نديده‌ام . ابو اشعث عزيز بن فضل بن فضالة بن مخراق « 1 » بن عبد الرحمن عبيد اللّه بن مخراق ، و از كتابهاى اوست : كتاب صفاة الجبال « 2 » و الاودية و اسماءها به مكه و ما والاها « 3 » . ابن ابو شيخ نامش سليمان ، و كنيه‌اش ابو ايوب ، از اخباريان ، و راويه‌ايست كه بزرگان قوم را ديده داشت ، و نويسندگان اخبار از وى فرا گرفته‌اند . از كتابهاى اوست : كتاب الاخبار المسموعه ، و من آن را ديده‌ام . وكيع قاضى ابو بكر « 4 » محمد بن خلف بن حيان بن صدقه ، معروف بوكيع قاضى ، در آداب برجستگى و تقدم داشته ، و در پارهء نقاط قضاوت كرده بود . و پيش از اين‌ها نزد ابو عمر محمد بن يوسف بن يعقوب قاضى كتابت مىكرد . و اين كتابها از اوست : كتاب اخبار القضاة و تاريخهم و احكامهم . كتاب الشريف - كه به پيكرهء كتاب المعارف ابن قتيبه است . كتاب الانواء . كتاب الغرر . در اخبار « 5 » . كتاب المسافر . كتاب الطريق - كه آن را النواحى هم گويند و مشتمل بر اخبار شهرها و راهها بوده و باتمام نرسيده است . كتاب الصرف « 6 » . و النقد و السكه . كتاب - البحث . ابو الحسن نسابه نامش محمد بن قاسم تميمى . از مردم بصره ، و يكى از علماء انساب است كه تاكنون ( حيات دارد ) و اين كتابها از اوست : كتاب الانساب و الاخبار . كتاب الفرس و انسابها ( كتاب تاريخ سائر الامم ) . كتاب المنافرات بين القبائل و اشراف العشائر و أقضية الحكام بينهم فى ذلك .

--> ( 1 ) ف ( مخارق ) . ( 2 ) ف ( الخليل ) . ( 3 ) جب ( و ما وراءها ) . ( 4 ) ف ( ابو محمد بكر بن ) . ( 5 ) ف ( العزو و اخبار ) . ( 6 ) ف ( التصرف ) .